دشواری مطالعه عملکرد متخصص

جمعه - 20 تیر 1404

مجله اینترنتی روان تنظیم

مجله تخصصی روانشناسی تربیتی شناختی

عملکرد برتر

تخصص

دشواری مطالعه عملکرد متخصص

مطالعه عملکرد متخصص به دلیل پیچیدگی ذاتی عملکرد متخصصین چالش برانگیز است - به ویژه زمانی که فرد علاقه مند به سطوح بالای عملکرد در یک حوزه باشد. تعداد کمی از افراد در این سطوح فعالیت می کنند. یافتن افرادی که قادر و مایل به شرکت در مصاحبه های گسترده و مطالعات آزمایشگاهی باشند، دشوار است. از این رو در دسترس بودن اطلاعات مربوطه تعیین کننده مهمی برای چگونگی بررسی عملکرد متخصص بوده است. با این وجود سه رویکرد مطالعه عملکرد متخصص و استثنایی سازماندهی انواع مختلفی از داده ها را استفاده می کنند که به نتایج ثابتی می رسند.

رویکرد اول اساساً بر اطلاعات عمومی موجود در مورد بالاترین سطح عملکرد برای استنباط خصوصیات کلی در مورد ماهیت و کسب آن متکی است. شواهد مربوط به سن اوج عملکرد، مدت زمان آمادگی لازم برای عملکرد در سطح بین المللی، و افزایش تدریجی عملکرد نخبگان به عنوان تابعی از آمادگی تلقی می شود.

تجزیه و تحلیل سطوح مطلق عملکرد افزایش قابل توجهی را در طول زمان تاریخی نشان می دهد. دربرخی از حوزه‌ها، عملکرد در سطح کلاس جهانی در یک زمان معین، به عنوان تابعی از عملکرد در سطح باشگاهی یا منطقه ای هستند، و بنابراین توسط بخش نسبتاً زیادی از افرادی که به طور فعال در حوزه رقابت می‌کنند، کسب می شوند.

رویکرد دوم بر اساس مطالعات عملکرد متخصص در آزمایشگاه است. این رویکرد برخی از یافته‌های کلی را در مورد اینکه چگونه عملکرد متخصص برتر توسط مکانیسم‌های اکتسابی واسطه می‌شود، خلاصه می‌کند.

رویکرد نهایی بر چگونگی به دست آوردن عملکرد متخصص در طول دوره طولانی و لازم آمادگی متمرکز است. مفهوم تمرین عمدی و تفاوت‌های فردی در عملکرد بزرگسالان متخصص و همچنین بسیاری از ویژگی‌های فیزیولوژیکی که مجریان نخبه را متمایز می‌کنند، در این رویکرد نمایان می شوند.

اطلاعات عمومی موجود در مورد بالاترین سطح عملکرد

چندین ویژگی مهم عملکرد متخصص و توسعه آن از طریق تجزیه و تحلیل سوابق در دسترس عموم کشف شده است. هنگامی که ما به نمونه‌های شدید عملکرد متخصص در حوزه‌های سنتی می پردازیم، این ویژگی‌های قابل تعمیم آشکار می شوند. سن و اوج عملکرد از جمله عوامل آشکار و عمومی عملکرد متخصص هستند. بالاترین سطوح عملکرد توسط افراد با فراوانی بالاتر در سنین خاص به دست می آید. درورزش های شدید، توزیع های سنی برای اوج عملکرد به طور قابل ملاحظه ای محدود و متمرکز در دهه 20 با تفاوت های سیستماتیک بین انواع مختلف و فعالیت های مختلف در یک ورزش است. توزیع سنی برای بالاترین دستاوردها در مهارت‌های حرکتی ظریف و حتی فعالیت‌های عمدتاً شناختی، مانند شطرنج، بسیار متغیرتر است و بیشترین فراوانی وقوع معمولاً در دهه 30 زندگی نمایان می‌شود. توزیع سنی برای ایجاد اثر های خلاقانه برجسته هنر و علم با اوج خود در طول دهه 30 و 40 سالگی افراد است. دستاوردهای برجسته در هنر و علم مستلزم منحصر به فرد بودن و خلاقیت است که باعث می‌شود آنها از محدودیت‌های عملکرد تخصصی تکرارپذیر خارج شوند.

با این حال، سیمونتون در نظریه تخصص خلاق خود پیوندی بین دستاورد خلاق و بهره‌وری (عملکرد تکرارپذیر) در یک حوزه ایجاد می‌کند. او نشان می دهد که نسبت بین دستاوردهای خلاق برجسته و تعداد کل دستاوردها، مانند انتشارات دانشمندان، کسری کوچک است. از این رو، احتمال اینکه یک نشریه معین یک نوآوری بزرگ را گزارش کند، در دوره های زمانی مختلف در حرفه یک فرد و همچنین بین مشاغل افراد مختلف، اندک و ثابت است. بنابراین، با توجه به ماهیت غیرقابل پیش‌بینی نوآوری‌های عمده، سیمونتون استدلال می کند که افزایش نسبت نسبی نوآوری ها در میان تعداد کل انتشارات ممکن نیست. با این حال، این احتمال که حداقل یکی از انتشارات نوشته شده یک دانشمند در طول حرفه دانشمندان معین یک نوآوری باشد، می تواند با افزایش تعداد کل انتشارات خود، تحت تأثیر قرار گیرد. بنابراین، تخصص خلاقانه برای مقالاتی که حداقل استانداردهای انتشار را برآورده می کنند، ارتباط نزدیکی با عملکرد قابل تکرار دارد.

سیمونتون نشان می‌دهد که شکل کلی منحنی بهره‌وری در سراسر حوزه‌ها ثابت است و افزایش بهره‌وری را در دهه‌های اول در حوزه و به دنبال آن کاهش بهره‌وری را نشان می‌دهد. افزایش بهره وری در مرحله اول تخصص خلاق با کسب مهارت ها و دانش مربوطه که برای تکمیل قابل اعتماد پروژه های قابل انتشار ضروری است، سازگار است.

هلمز، در تفسیر خود، ماهیت توسعه مهارت در مشاغل دانشمندان برجسته را توصیف می کند. در مجموع، اوج عملکرد در حوزه‌های غیر نیرومند معمولاً بیش از یک دهه دیرتر از بلوغ فیزیکی کامل به دست می‌آید. این تفاوت برای ورزش های شدید که در آن اوج عملکرد به طور متوسط حدود 5 سال پس از بلوغ بدنی به دست می آید، کمتر است. این اختلاف در سن بلوغ کامل بیولوژیکی و اوج عملکرد نقش مهمی از آماده سازی را نشان می دهد.

قانون 10 ساله آمادگی لازم

ادعای مستقیم بیشتری در مورد لزوم آماده سازی شدید توسط سیمون و چیس ارائه شد. آنها دریافتند که حدود 10 سال آمادگی برای دستیابی به سطح بین المللی مهارت شطرنج ضروری است و پیش نیازهای مشابهی را در حوزه های دیگر پیشنهاد کردند. مطالعات بعدی پشتیبانی از تعمیم پذیری قانون 10 ساله را در چندین حوزه مختلف از جمله ورزش های شدید پیدا کرده است. حتی اعجوبه های شطرنج، مانند بابی فیشر، به یک دوره آماده سازی 9 ساله نیاز داشتند.

طبق این قاعده، حتی بیشتر افراد "با استعداد" نمی توانند با کمتر از 10 سال آماده سازی به عملکرد بین المللی دست یابند، در حالی که اکثریت قریب به اتفاق هنرمندان سطح بین المللی مدت زمان قابل توجه بیشتری را صرف کرده اند. ضرورت 10 سال آمادگی برای دستیابی به سطوح بسیار بالای عملکرد در یک حوزه توسط تحقیقات و بررسی‌های اخیر پشتیبانی شده است.

این ادعا گاهی اوقات به این معناست که 10 سال تجربه مرتبط برای متخصص در نظر گرفتن کافی است. با این حال، مقدار صرف تجربه، تنها یک پیش بینی ضعیف از سطح عملکرد یک فرد در یک حوزه است و بنابراین 10 سال تجربه در یک حوزه تضمینی برای دستیابی به عملکرد متخصص نیست.

نقش حیاتی آمادگی را می توان از افزایش تدریجی عملکرد به عنوان تابعی از تعداد سال های آموزش و مطالعه جدی که در چندین حوزه یافت می شود استنباط کرد. داده های اندازه گیری عملکرد در موسیقی و ورزش با عملکرد سازگار است. روابط مشابهی بین رتبه بندی شطرنج و سن برای سه گروه از شطرنج بازان نخبه در سطح نهایی عملکرد شطرنج به دست آمد. اگرچه رتبه‌بندی مهارت‌های شطرنج معیارهای نسبی عملکرد هستند، منطقی است که فرض کنیم سطح مطلق عملکرد شطرنج در دوره‌های زمانی کوتاه‌تر مانند چند دهه‌ای که در طی آن اکثر بازیکنان فعال باقی می‌مانند، به طور منطقی ثابت می‌ماند.

از آنجایی که اکثر مجریان خبره تمرینات خود را در سنین پایین شروع می کنند، می توان تصور کرد که افزایش عملکرد بر حسب سن می تواند صرفاً به دلیل بلوغ فیزیکی باشد. شواهد به وضوح این دیدگاه را رد می کند؛ با این استثناء که ما عملکرد ورزشی که در آن اندازه و ارتفاع فیزیکی کافی برای بالاترین سطوح عملکرد ضروری است را حذف کنیم.

در برخی از حوزه ها، مانند شطرنج و بدمینتون، کودکان و نوجوانان حتی زمانی که با استانداردهای بزرگسالان ارزیابی می شوند، به سطوح بالایی از عملکرد دست می یابند. هنگامی که عملکرد این کودکان و نوجوانان مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد، مشخص می‌شود که همان نوع مهارت‌های اکتسابی خاص حوزه که مشخصه عملکرد بزرگسالان در همان سطح متخصص است، در کار است. علاوه بر این، زمان رسیدن به سطح بین‌المللی در شطرنج حتی برای افرادی که در سنین 11 تا 17 سالگی دیر شروع به بازی شطرنج می‌کنند هنوز از 10 سال بیشتر است. اگرچه افرادی که دیر شروع می‌کنند، به طور متوسط به دوره کوتاه‌تری برای دستیابی به موقعیت بین‌المللی در شطرنج نسبت به افرادی که زود شروع می‌کنند، نیاز دارند، یک همبستگی مثبت قابل اعتماد بین سن شروع و سن برای رسیدن به سطح بین‌المللی وجود دارد.

تغییر استاندارد های عملکرد متخصص در طول زمان

فعالیت های خاصی که منجر به عملکرد برجسته در یک حوزه می شود در طول زمان تغییر کرده است. معیارهای مشارکت های جدید و خلاقانه در علوم و هنر به وضوح بازتولید دستاوردهای قبلی را رد می کند. افزایش دانش مرتبط و تکنیک های پیش نیاز منجر به افزایش تخصص در علوم و همچنین هنرهایی مانند موسیقی شده است. حتی در حوزه هایی مانند شطرنج، دانش آنچه که بهترین حرکت شطرنج را تشکیل می دهد، به ویژه برای توالی های مختلف حرکات باز، به طور قابل توجهی افزایش یافته است. در ورزش، اندازه گیری های عینی، افزایش چشمگیر استاندارد های عملکرد را در این قرن نشان می دهد - در برخی موارد رکوردهای جهانی حدود 50٪ بهبود یافته است. این حتی در دویدن و شنا که تغییرات در تجهیزات و قوانین، جزئی یا ناچیز بوده است نیز صادق است.

تغییر استانداردهای عملکرد ورزشی نخبگان در طول زمان نشان می‌دهد که سطح جهانی که در اولین بازی‌های المپیک به نمایش گذاشته شد، در برخی رویدادها مانند ماراتن، توسط هزاران ورزشکار آماتور امروزی به دست براحتی بدست می آید. در موسیقی، اریکسون و لمان شواهدی یافتند که الزامات اجرای متخصص در طول زمان افزایش یافته است. با بررسی توالی توصیه‌شده آموزش پیانو توسط آکادمی‌های موسیقی و برنامه‌های درسی موسیقی، آن‌ها دریافتند که تکنیک‌هایی که اخیراً معرفی شده‌اند، مانند چند ریتمی، پیچیده‌ بوده و نیازمند سال‌ها مطالعه پیش‌نیاز پیانو هستند.

در حوزه هایی که اخیراً معرفی شده اند، افزایش سریع پیچیدگی در طول زمان حتی چشمگیرتر است. دررویدادهای ورزشی مانند اسکیت روی یخ، شیرجه روی سکو، و ژیمناستیک، پیچیدگی و دشواری توالی حرکات به طور مداوم افزایش یافته است. سطح دشواری سکانس‌های حرکت قهرمانان سابق جهان با استانداردهای دشواری امروز در سطح منطقه یا ملی همسان است. در مقابل، پیچیدگی برخی از حوزه ها مانند کوه نوردی را نمی توان به طور مشابه افزایش داد. در ابتدا کوهنوردان تجهیزاتی ساختند و مسیرهای قابل دسترس را برای صعود از کوه های چالش برانگیز کشف کردند. با افزایش مهارت، یافتن چالش کافی حتی در صعودهایی که مسیرهای دشوارتر را شامل می شد، دشوار بود. برای افزایش چالش، کوهنوردان عمداً از استفاده از تجهیزات مفید خودداری می کنند و/یا زمان لازم برای تکمیل یک صعود معین را اندازه گیری می کنند.

خلاصه آنکه تجزیه و تحلیل اطلاعات در دسترس عموم در مورد بالاترین سطح عملکرد نشان می دهد که اوج عملکرد سال ها پس از رسیدن به بلوغ جسمانی در بیشتر انواع ورزش ها به دست می آید. شواهد از چندین حوزه نشان می دهد که عملکرد نخبگان به تدریج به دست می آید و حدود 10 سال آمادگی شدید برای دستیابی به عملکرد سطح بین المللی در حوزه های سنتی لازم است. با استفاده از استانداردهای مطلق، افزایش قابل توجهی در استاندارد های عملکرد، حتی در حوزه های سنتی، در طول زمان مشاهده می شود. بهترین عملکردهای یک دوره زمانی فقط نسبت به سطح عملکردهای دیگر آن زمان برجسته است و افزایش های بعدی در اکثر انواع عملکرد به بسیاری از افراد اجازه می دهد تا با سطوح گذشته مطابقت داشته باشند و حتی از آنها پیشی بگیرند.

مطالعه آزمایشگاهی عملکرد متخصص

یک رویکرد متفاوت برای مطالعه عملکرد متخصص بر مکانیسم‌هایی متمرکز است که مسئول عملکرد برتر مداوم کارشناسان در وظایف نمونه در حوزه تخصص آنها هستند. با مطالعه متخصصان برای انجام این وظایف در شرایط آزمایشگاهی، محققین توانسته‌اند انواع مختلفی از عملکرد متخصص برتر را بازتولید کنند و مکانیسم‌های شناختی میانجی آن را با ردیابی فرآیند و روش‌های تجربی مطالعه کنند. در اینجا، مسائل اصلی علمی مربوط به چگونگی تبیین عملکرد برتر متخصصان است. رویکرد پیشنهادی شامل تجزیه و تحلیل عملکرد متخصص برتر بر روی نمونه ای از وظایف از مجموعه بسیار بزرگی از تمام وظایف بالقوه است که تخصص را در یک حوزه معین تعریف می کنند.

هنگامی که وظایف انتخاب شده به خوبی تعریف شده باشند، می توان یک تحلیل کار انجام داد و روش های ممکن عمومی و خاص را برای تکمیل وظایف مشخص کرد. بر اساس تجزیه و تحلیل گزارش‌های شفاهی جمع‌آوری‌شده و سایر داده‌های ردیابی فرآیند، بسیاری از گزارشهای نظری جایگزین را می‌توان رد کرد و در نتیجه چند مکانیسم کلی قابل قبول باقی می‌ماند که می‌تواند عملکرد برتر مشاهده‌شده را در تمام وظایف مورد مطالعه توضیح دهد.

چالش‌های روش‌شناختی متعددی وجود دارد که محققین عملکرد متخصص با آن مواجه هستند. از آنجایی که بالاترین سطوح عملکرد باید سخت‌ترین داده‌ها را فراهم کند، در بیشتر موارد باید تلاش کرد تا بهترین عملکردهای موجود در حوزه را به خدمت گرفت. با این حال، تعداد کم این متخصصین (که در سراسر جهان زندگی می کنند) و مشغله کاری آنها، ثبت نام آنها در آزمایشات را دشوار می کند. از این رو در سطوح بسیار بالای عملکرد، حتی محققان بسیار موفق ممکن است فقط بتوانند تعداد نسبتا کمی از موضوعات را برای چند ساعت اجرا کنند. تحت این شرایط، به ویژه مهم است که بتوان تا حد امکان اطلاعات بیشتری در مورد فرآیندهایی که میانجی عملکرد برتر کارشناسان هستند استخراج کرد. بسیاری از محققین از متخصصین مورد مطالعه خود می خواهند که در حین ارائه راه‌حل‌های خود برای مسئله، با صدای بلند فکر کنند. تحلیل این فرآیندهای میانجی در مقایسه با جایگزین های نظری مشخص شده توسط تجزیه و تحلیل تکلیف، ابزار قدرتمندی برای حذف پیشنهادات نظری برای مکانیسم های میانجی ارائه می کند.

چشم انداز یک نظریه کلی عملکرد خبره بر این مبحث استوار است که اشکال بسیار متنوع عملکرد برتر را می توان از لحاظ نظری با تعداد محدودی از مکانیسم های کلی توضیح داد.

مکانیسم های اصلی عملکرد متخصص

دیدگاه غالب این بود که عملکرد برتر کارشناسان شطرنج به دلیل ظرفیت فکری بیشتر آنها برای جستجوی گسترده برای حرکات جایگزین شطرنج است. دی گروت دریافت که شطرنج بازان در سطح جهانی قادر به دسترسی به چند حرکت جایگزین برتر شطرنج در طول درک اولیه خود از موقعیت شطرنج بودند، که به جای نتایج یک جستجوی گسترده، بازیابی مبتنی بر الگو از حافظه را نشان داد.

چیس و سیمون در نظریه تخصص خود نشان دادند که چگونه بازیابی مبتنی بر الگو می تواند باعث انتخاب برتر حرکات شطرنج و حافظه برای موقعیت های شطرنج بدون نقض اصول کلی پردازش اطلاعات آدمی شود. آنها استدلال کردند که سطوح بسیار بالای عملکرد شطرنج توسط تعداد بسیار زیادی از الگوها (بیش از 10000) که به عنوان نشانه‌های بازیابی برای دسترسی به حرکات شطرنج مناسب برای موقعیت‌های شطرنج مربوطه عمل می‌کنند، واسطه می‌شوند. تخمین های اخیر تعداد الگوهای اکتسابی (تکه ها) بسیار بزرگتر است و بین 100000 تا چند میلیون متغیر است.

چیس و سیمون پیشنهاد کردند که عملکرد متخصص در "هر کار ماهرانه ای" (مثلاً فوتبال، یا موسیقی) نتیجه حجم وسیعی از دانش و بازیابی مبتنی بر الگو است که طی سالها تجربه در حوزه مرتبط به دست آمده است.

تحقیق در مورد حل مسائل کتاب درسی فیزیک نشان داد که تازه کارها (یعنی مبتدیان با تمام دانش لازم) در بیان مشکل ارائه شده برای شناسایی فرمول های مربوطه کار می کنند، که به نوبه خود محاسبات را هدایت می کند. در مقابل، کارشناسان فیزیک یک طرح راه حل را به عنوان بخشی از درک اولیه مسئله بازیابی کردند.

چی، گلاسر و ریس نشان دادند که متخصصان فیزیک نه تنها دانش بیشتری داشتند، بلکه دانش آنها سازماندهی بهتری داشت و به آنها اجازه می داد مسائل فیزیک را بر اساس اصول نظری عمیق تر نشان دهند.

مجله اینترنتی روان تنظیم

Online Journal of Ravantanzim

مجله تخصصی روانشناسی تربیتی شناختی

مدیر مسئول: محمود دلیر عبدی نیا

روانشناس تربیتی با دیدگاه شناختی

دانش آموخته دانشگاه تهران

لطفا نظرات و پیشنهادات خود را از طریق بخش نظرات مجله اینترنتی روان تنظیم و یا از طریق ایمیل برای ما ارسال کنید.

استفاده از مطالب ارائه شده در این پایگاه، صرفا با ذکر منبع آزاد می باشد.