
سه شنبه - 14 مرداد 1404
مجله اینترنتی روان تنظیم
مجله تخصصی روانشناسی تربیتی شناختی
مطالعه-خواندن
مثل یک دانشجوی هاروارد درس بخوانید
(1)
یادآوری فعال، تکرار فاصلهدار
آیا تا به حال از خود پرسیدهاید که چرا به نظر میرسد برخی از دانشجویان سریعتر یاد میگیرند، مدت طولانیتری به خاطر میسپارند و بیشتر از بقیه موفق میشوند؟
تصور کنید که وارد کتابخانههای معروف دانشگاه هاروارد میشوید. دانشجویانی را میبینید که آرام نشستهاند، برخی کتابهای قطور میخوانند، برخی دیگر یادداشت برمیدارند و بسیاری عمیقاً در حال تفکر هستند. این دانشجویان از بدو تولد باهوشتر نیستند. آنها به سادگی یاد گرفتهاند که چگونه هوشمندانهتر درس بخوانند، نه فقط سختتر.
شش تکنیک مطالعه ویژه وجود دارد که بسیاری از دانشجویان هاروارد از آنها استفاده میکنند. و اینها تکنیکهایی هستند که میتوانید امروز در هر کجا که زندگی میکنید و هر رشتهای که تحصیل میکنید شروع به استفاده از آنها کنید.
این فقط مربوط به گرفتن نمرات بهتر نیست. این در مورد تغییر کل روش یادگیری شماست تا بتوانید عمیقاً بفهمید، طولانیتر به خاطر بسپارید و اعتماد به نفس بیشتری داشته باشید. در پایان، ممکن است متوجه شوید که درس خواندن مثل یک دانشجوی هاروارد به معنای داشتن مغز بزرگ یا گذراندن تمام شب با کتابهایتان نیست.
این در مورد عادتهای کوچک روزانه است که موفقیتهای بزرگ را ایجاد میکنند. پس بیایید این شش تکنیک را با هم بررسی کنیم. در پایان، شما یک برنامه تحصیلی جدید خواهید داشت که میتواند آینده شما را تغییر دهد.
تکنیک ۱
یادآوری فعال
با پرسیدن سوال یاد بگیرید
آیا تا به حال برایتان پیش آمده که یک صفحه را بارها و بارها بخوانید، اما بعداً متوجه شوید که نمیتوانید آنچه را که در آن نوشته شده به خاطر بیاورید؟ بسیاری از دانشجویان این اشتباه را مرتکب میشوند. آنها معتقدند که اگر فقط به خواندن ادامه دهند، اطلاعات به نحوی در ذهنشان باقی خواهد ماند.
اما حقیقت این است که خواندن منفعلانه و بدون آزمون واقعی ذهن، به شما کمکی در به خاطر سپردن عمیق مطالب نمیکند. دانشجویان هاروارد راه بهتری میدانند. به این کار یادآوری فعال میگویند و ممکن است نحوه مطالعه شما را کاملاً تغییر دهد.
یادآوری فعال به سادگی قابل درک است اما استفاده از آن قدرتمند است. به جای اینکه یادداشتها یا کتاب درسیتان را بارها و بارها بخوانید، مکث میکنید و از خودتان در مورد آنچه تازه یاد گرفتهاید سوال میپرسید. سپس سعی میکنید بدون نگاه کردن به یادداشتهایتان، به این سؤالات از حفظ پاسخ دهید.
فقط بعد از اینکه پاسخهایتان را دادید، یادداشتهایتان را بررسی میکنید تا ببینید چه چیزهایی را از قلم انداختهاید. این تغییر کوچک در برنامهی مطالعهتان میتواند تفاوت بزرگی ایجاد کند.
چرا؟
زیرا مغز شما را مجبور به کار بیشتر میکند. و یادگیری واقعی زمانی اتفاق میافتد که مغز شما کار کند، نه زمانی که فقط تماشا کند. تصور کنید شما همین الان یک صفحه در مورد علل انقلاب آمریکا خوانده اید. بیشتر دانشجویان ممکن است صفحه را دو، سه یا حتی چهار بار بخوانند، به این امید که در حافظهشان بماند.
اما یک دانشجوی هاروارد با استفاده از یادآوری فعال، کار متفاوتی انجام خواهد داد. آنها کتاب را خواهند بست و از خود خواهند پرسید، علل اصلی انقلاب آمریکا چه بود؟ سپس، آنها سعی میکنند جواب را با صدای بلند بگویند یا آن را در دفترچه خود بنویسند. پس از آن، آنها دوباره کتاب را باز میکنند تا ببینند آیا جزئیات مهمی را از قلم انداختهاند یا خیر.
این روند ممکن است در ابتدا کند به نظر برسد. حتی ممکن است احساس ناراحتی کنید زیرا متوجه میشوید که همه چیز را به خاطر نمیآورید. اما این حس نشانه خوبی است. این یعنی مغز شما در واقع در حال یادگیری، ایجاد ارتباط و ایجاد مسیرهای حافظه قویتر است.
این چالش است که مغز شما را قویتر میکند؛ درست مانند عضلات که با بلند کردن وزنه قویتر میشوند. مغز خود را مانند یک عضله بدن خود در نظر بگیرید. وقتی به باشگاه میروید، فقط با تماشای وزنه زدن دیگران قویتر نمیشوید. با انجام دادن کارها توسط خودتان، قویتر میشوید.
یادآوری فعال مانند بلند کردن وزنههای ذهنی است. وقتی صفحهای را میخوانید و سپس از خودتان سوال میپرسید، مغزتان را مجبور میکنید که اطلاعات را بازیابی کند، به جای اینکه دوباره به آن نگاه کند. این بازیابی باعث میشود هر بار که آن را تمرین میکنید، حافظه قویتر شود.
بسیاری از دانشجویان از اینکه این روش چقدر خوب جواب میدهد، شگفتزده میشوند. در ابتدا، احساس میکنند که چیز زیادی نمیدانند. اما پس از چند روز استفاده از یادآوری فعال، آنها متوجه چیز شگفتانگیزی میشوند. آنها میتوانند اطلاعات بیشتری را بدون نیاز به نگاه کردن به یادداشتهایشان به خاطر بسپارند. اعتماد به نفس آنها افزایش مییابد و درس خواندن برایشان کمتر استرسزا میشود.
چرا؟
زیرا آنها ذهن خود را طوری آموزش دادهاند که واقعاً اطلاعات را بشناسد، نه فقط آن را از روی صفحه تشخیص دهد.
بیایید مثال دیگری بزنیم. تصور کنید که در حال مطالعه واژگان برای امتحان زبان انگلیسی خود هستید. به جای اینکه لیست کلمات را بارها و بارها بخوانید، هر کلمه را در یک طرف فلش کارت و معنی آن را در طرف دیگر بنویسید. به کلمه نگاه کنید. سعی کنید معنی آن را با صدای بلند بگویید و فقط پس از آن کارت را برگردانید تا ببینید آیا درست گفتهاید یا خیر. اگر اشتباه کردید، اشکالی ندارد، بعداً دوباره امتحان کنید.
این عادت ساده میتواند فهرست بلندی از کلمات را به دانش واقعی قابل استفاده تبدیل کند. یادآوری فعال لازم نیست پیچیده باشد. میتوانید این کار را هر جایی انجام دهید: در اتوبوس، هنگام پیادهروی یا قبل از خواب. فقط به سوالات فکر کنید و از حفظ به آنها پاسخ دهید.
بعضی از دانشجویان هاروارد حتی قبل از امتحان اصلی، خودشان برای خودشان آزمونهای تمرینی درست میکنند. با آزمودن خودشان، آنها به یادآوری اطلاعات تحت فشار عادت میکنند، که این باعث میشود امتحان واقعی آسانتر به نظر برسد.
همچنین میتوانید یادآوری فعال را با تکنیکهای دیگر ترکیب کنید. برای مثال، پس از ایجاد یک نقشه ذهنی از یک موضوع، آن را بپوشانید و سعی کنید آن را از حافظه دوباره ترسیم کنید. یا بعد از اینکه چیزی را برای یک دوست توضیح دادید، با استفاده از تکنیک فاینمن، از خودتان سوالاتی بپرسید تا ببینید آیا هنوز جزئیات را به خاطر دارید یا خیر. ایده اصلی هم همین است. مغزتان را وادار به انجام کار کنید.
اما چرا یادآوری فعال اینقدر خوب عمل میکند؟
دانشمندان نحوه عملکرد حافظه را بررسی کردهاند و دریافتهاند که مغز یک ظرف ساده برای نگهداری اطلاعات نیست. بیشتر شبیه شبکهای است که هر بار از آن استفاده میکنید، قویتر میشود. هر بار که مغز خود را مجبور به بیرون کشیدن اطلاعات میکنید، اتصالات مغزی شما قویتر میشوند.
هر چه بیشتر تمرین کنید تا چیزی را به خاطر بیاورید، به خاطر آوردن دوباره آن در آینده آسانتر میشود. شاید از خودتان بپرسید، آیا این به آن معناست که دیگر هرگز نباید یادداشتهایم را بخوانم؟ نه، معلوم است که نه.
خواندن هنوز هم برای درک اولیه موضوع مهم است. اما بعد از اولین مطالعه، به همین بسنده نکنید. جادوی واقعی زمانی اتفاق میافتد که کتاب را ببندید و ببینید چه چیزهایی را میتوانید بدون کمک به خاطر بسپارید. سپس، کتاب را باز کنید و بررسی کنید که چه چیزی را از قلم انداختهاید.
این چرخه مطالعه – یادآوری - بررسی چیزی است که باعث میشود حافظه شما قویتر شود.
بعلاوه، یادآوری فعال مفید است زیرا آنچه را که نمیدانید برای شما آشکار می کند. گاهی اوقات، وقتی فقط میخوانیم، فکر میکنیم همه چیز را میدانیم چون کلمات آشنا به نظر میرسند. اما وقتی سعی میکنیم از حافظهمان به یاد بیاوریم، به سرعت متوجه میشویم که کدام قسمتها را فراموش کردهایم یا اشتباه فهمیدهایم. این بازخورد صادقانه به ما کمک میکند تا جلسه مطالعه بعدی خود را روی قسمتهایی که واقعاً باید یاد بگیریم متمرکز کنیم.
خب، چطور میتوانید همین امروز استفاده از یادآوری فعال را شروع کنید؟ در اینجا چند ایده ساده ارائه شده است.
بعد از هر جلسه مطالعه، پنج سوال در مورد آنچه آموختهاید بنویسید. فردا بدون اینکه نگاه کنید به آنها جواب بدهید.
از فلش کارتها برای سنجش حافظه خود در مورد حقایق کلیدی، تاریخها یا واژگان استفاده کنید.
یک موضوع را با صدای بلند برای خودتان توضیح دهید و ببینید آیا میتوانید بدون یادداشتبرداری این کار را انجام دهید.
برای خودتان آزمونهای کوتاه ایجاد کنید و سعی کنید آنها را در پایان هفته تکمیل کنید.
به یاد داشته باشید، یادآوری فعال سختتر از خواندن غیرفعال به نظر میرسد، و دقیقاً به همین دلیل است که جواب میدهد. ممکن است در ابتدا کند به نظر برسد، اما نتیجه آن یادگیری سریعتر و حافظه بهتر است. با گذشت زمان، شما به دانشجویی تبدیل خواهید شد که واقعاً آنچه را که آموختهاید میفهمد، به خاطر میسپارد و میتواند توضیح دهد.
در نهایت، درس خواندن مثل یک دانشجوی هاروارد به معنای باهوشتر به دنیا آمدن نیست. این در مورد مطالعه هوشمندانه تر است. و یادآوری فعال یکی از هوشمندانهترین راهها برای قویتر کردن مغز شما در هر روز است.
از کارهای کوچک شروع کنید، مداومت داشته باشید و شاهد رشد حافظه خود باشید. خودِ آیندهتان از شما تشکر خواهد کرد.
تکنیک ۲
تکرار فاصلهدار
در زمان مناسب مرور کنید
آیا تا به حال سعی کردهاید چیزی را با خواندن مکرر آن در شب قبل از امتحان به خاطر بسپارید؟ شاید تا دیروقت بیدار ماندهاید، یادداشتهای خود را بارها و بارها خواندهاید، به این امید که کلمات در ذهنتان بمانند. بسیاری از دانشجویان این کار را انجام میدهند، زیرا معتقدند که این سریعترین راه برای به خاطر سپردن همه چیز است.
اما یک مشکلی وجود دارد. صبح روز بعد یا چند روز بعد، بیشتر آن اطلاعات از بین رفته است.
چرا این اتفاق میافتد؟
چون مغز ما دوست ندارد اطلاعاتی را که فقط یک بار میبینیم، حتی اگر بارها در یک شب ببینیم، نگه دارد. رازی که بسیاری از دانشجویان هاروارد از آن استفاده میکنند متفاوت است. آنها سعی نمیکنند مغزشان را مجبور کنند که همه چیز را در یک روز به خاطر بسپارد. در عوض، آنها از تکنیکی به نام تکرار فاصلهدار استفاده میکنند که با مرور اطلاعات در لحظات مناسب، به مغز کمک میکند تا برای مدت طولانیتری به خاطر بسپارد.
تکرار با فاصله ایده سادهای است، اما بسیار قدرتمند عمل میکند. وقتی امروز چیز جدیدی یاد میگیرید، تا روزهای قبل از امتحان منتظر نمیمانید تا دوباره به آن نگاه کنید. در عوض، فردا آن را مرور میکنید. سپس بعد از سه روز، سپس یک هفته بعد و دوباره بعد از دو هفته به آن نگاه میکنید.
هر بار که مرور میکنید، به انتقال اطلاعات از حافظه کوتاهمدت به حافظه بلندمدت کمک میکنید. این مثل کاشتن بذر در زمین است. اگر در یک روز بیش از حد به آن آب بدهید، ممکن است غرق شود و بمیرد. اما اگر هر چند روز یکبار کمی به آن آب بدهید، ریشههای قوی پیدا میکند و به گیاهی سالم تبدیل میشود.
به همین ترتیب، وقتی اطلاعات را به مرور زمان مرور میکنید - به جای اینکه سعی کنید همه را یکجا به خاطر بسپارید - حافظه شما قویتر میشود.
بیایید تصور کنیم که شما در حال یادگیری کلمات جدید به زبان انگلیسی هستید. امروز، شما 10 کلمه جدید را در دفترچه خود یادداشت میکنید. فردا، دوباره به آنها نگاه میکنید و خودتان را آزمون میکنید. آیا میتوانید معانی را به خاطر بیاورید؟ شاید بعضی از کلمات را فراموش کنید، بنابراین آنها را دوباره مرور میکنید. سه روز بعد، دوباره خودتان را آزمون میکنید. این بار، کلمات بیشتری را به خاطر میآورید. بعد از یک هفته، دوباره این کار را انجام میدهید. و در نهایت، دو هفته بعد، یک بار دیگر بررسی میکنید. با کمال تعجب خواهید دید که بیشتر کلمات بدون نیاز به مطالعه روزانه، در حافظه شما باقی میمانند.
چرا این اتفاق میافتد؟
چون هر بار که بعد از کمی صبر کردن، کلمات را به خاطر میآورید، مغز شما باید برای به خاطر سپردن آنها سختتر کار کند. این تلاش، درست مانند ورزش دادن یک عضله، حافظه را قویتر میکند. بهترین زمان برای مرور، درست قبل از زمانی است که در شرف فراموش کردن هستید. با این کار، خاطره را زنده نگه میدارید و هر بار آن را قویتر میکنید.
بسیاری از دانشجویان هاروارد از ابزارهای ویژهای برای کمک به انجام تکرار فاصلهدار استفاده میکنند. برنامههایی بسیار محبوب هستند که به طور خودکار به شما یادآوری میکنند که چه زمانی باید چیزی را مرور کنید. لازم نیست خودتان برنامه را به خاطر بسپارید. اپلیکیشن این کار را برای شما انجام میدهد.
وقتی از این برنامهها استفاده میکنید، فلشکارتهای دیجیتالی ایجاد میکنید. این برنامه کارتهایی را که خوب یاد گرفته اید و کارتهایی را که فراموش کردهاید، ردیابی میکند. سپس کارتهای دشوار را بیشتر و کارتهای آسان را کمتر به شما نشان میدهد. این باعث صرفهجویی در زمان میشود و به شما کمک میکند تا روی آنچه واقعاً باید مرور کنید تمرکز کنید.
اما اگر نمیخواهید، نیازی به استفاده از برنامه ندارید. شما میتوانید تکرار با فاصله را با فلش کارتهای کاغذی یا حتی با یک دفترچه یادداشت انجام دهید. موضوع یا کلمهای را که میخواهید یاد بگیرید، یادداشت کنید و در کنار آن، تاریخهای مرور را بنویسید. فردا، سه روز بعد، یک هفته بعد و دو هفته بعد. این تاریخها را در تقویم یا برنامهریز خود یادداشت کنید. وقتی روز موعود فرا رسید، خودتان را بیازمایید تا ببینید چه چیزهایی را به خاطر دارید. اگر هنوز بعضی از قسمتها را فراموش میکنید، یک تاریخ مرور اضافی اضافه کنید تا زمانی که به راحتی آن را به خاطر بیاورید.
مهمترین بخش تکرار با فاصله، ایده مرور قبل از فراموش کردن کامل است. اگر خیلی صبر کنید، ممکن است همه چیز را فراموش کنید و مجبور شوید از ابتدا آن را یاد بگیرید. اگر خیلی زود مرور کنید، وقت خود را تلف خواهید کرد زیرا هنوز آن را به خوبی به خاطر دارید. پیدا کردن تعادل مناسب چیزی است که این تکنیک را بسیار قدرتمند میکند.
شاید از خود بپرسید، آیا این کار زمان بیشتری نمیبرد؟
در واقع، در درازمدت باعث صرفهجویی در زمان میشود. وقتی همه چیز را در یک شب و با عجله میخوانید، سریع فراموش میکنید، بنابراین مجبورید بارها و بارها مطالعه کنید. اما وقتی از تکرار فاصلهدار استفاده میکنید، هر مرور فقط چند دقیقه طول میکشد و اطلاعات برای هفتهها، ماهها یا حتی سالها در ذهن شما باقی میماند. این یعنی شما در مجموع زمان کمتری را صرف مطالعه میکنید، اما حافظهتان بسیار قویتر میشود.
این تکنیک فقط برای واژگان مفید نیست. شما میتوانید از تکرار فاصلهدار برای تاریخها، حقایق علمی، فرمولهای ریاضی یا هر چیز دیگری که باید به خاطر بسپارید استفاده کنید. این به مغز شما کمک میکند تا اطلاعات را عمیقتر ذخیره کند، بنابراین قبل از امتحان دچار وحشت نمیشوید.
بسیاری از دانشجویان هاروارد میگویند که این عادت باعث میشود احساس آرامش و آمادگی بیشتری داشته باشند، زیرا هرگز مجبور نیستند همه چیز را در آخرین لحظه یاد بگیرند. به این فکر کنید که این چگونه میتواند روال روزانه شما را تغییر دهد. به جای جلسات مطالعه طولانی و پراسترس، میتوانید هر روز فقط ۱۰ تا ۲۰ دقیقه را صرف مرور مطالب قدیمی کنید. سپس، وقتی چیز جدیدی یاد میگیرید، آن را به لیست خود اضافه میکنید.
هر روز، دانش شما کمی قویتر میشود. با گذشت زمان، این عادت کوچک نتایج بزرگی ایجاد میکند.
تکرار با فاصله با سایر تکنیکها نیز به خوبی کار میکند. شما میتوانید با آزمودن خودتان در طول جلسات مرور، آن را با یادآوری فعال ترکیب کنید. میتوانید از آن به همراه روش پامادورو استفاده کنید تا زمان مطالعهتان کوتاه و متمرکز بماند. و حتی میتوانید از آن برای مرور نقشههای ذهنی یا یادداشتهایی که با تکنیک فاینمن ایجاد کردهاید، استفاده کنید.
به یاد داشته باشید، مغز شما برای یادگیری همه چیز به طور همزمان ساخته نشده است. عاشق نقدهای کوچک در طول زمان است. دانشجویان هاروارد این راز را میدانند، و حالا شما هم آن را میدانید. لازم نیست حتماً در هاروارد باشید تا از تکرار فاصلهدار استفاده کنید. تنها چیزی که نیاز دارید یک دفترچه یادداشت، یک تقویم یا یک اپلیکیشن و تصمیم برای شروع از همین امروز است. پس امشب به آنچه امروز مطالعه کردید نگاه کنید. برنامهای بریزید که فردا، سپس چند روز دیگر و در نهایت هفتهی آینده آن را مرور کنید. این عادت را ادامه بدهید. در عرض چند هفته، متوجه خواهید شد که به خاطر سپردن مطالب آسانتر میشود، اعتماد به نفس شما افزایش مییابد و درس خواندن برایتان کمتر استرسزا خواهد بود.
این قدرت مرور کردن در زمان مناسب است. از کارهای کوچک شروع کنید، مداومت داشته باشید و اجازه دهید مغزتان کاری را که در آن بهترین است انجام دهد. به یاد داشته باشید که چه چیزی واقعاً مهم است.
مجله اینترنتی روان تنظیم
Online Journal of Ravantanzim
مجله تخصصی روانشناسی تربیتی شناختی
مدیر مسئول: محمود دلیر عبدی نیا
روانشناس تربیتی با دیدگاه شناختی
دانش آموخته دانشگاه تهران
لطفا نظرات و پیشنهادات خود را از طریق بخش نظرات مجله اینترنتی روان تنظیم و یا از طریق ایمیل برای ما ارسال کنید.