مجله اینترنتی روان تنظیم
مجله تخصصی روانشناسی تربیتی شناختی
مجله اینترنتی روان تنظیم
مجله تخصصی روانشناسی تربیتی شناختیدرباره من
محمود دلیر عبدینیا - روانشناس تربیتی - تحلیلگر و پژوهشگر یادگیری خودتنظیم، راهبردهای مطالعه و خلاقیت - مدیر مجلات اینترنتی «روان تنظیم» و «تجربه لذتبخش زندگی» - برای اطلاعات بیشتر به بخش درباره من رجوع کنید.
ادامه...
مروری نظاممند بر فراتحلیلهای خودتنظیمی
مروری
نظاممند بر فراتحلیلهای
خودتنظیمی
طبقهبندی
موضوعی و تحول
تاریخی
چکیده
خودتنظیمی
بهعنوان یکی
از مفاهیم بنیادین
در روانشناسی
معاصر، به مجموعهای
از فرایندهای
شناختی،
فراشناختی،
انگیزشی و
رفتاری اطلاق
میشود که
افراد بهکمک
آنها توانایی
هدایت، کنترل
و ارزیابی
افکار، هیجانات
و رفتارهای
خود را در جهت
دستیابی به
اهداف از پیش
تعیینشده بهدست
میآورند.
پژوهش در این
حوزه طی سه
دهه اخیر رشد
چشمگیری
داشته و
فراتحلیلهای
متعددی به یکپارچهسازی
یافتههای
پراکنده
پرداختهاند.
مقاله حاضر با
بررسی ۵۰
فراتحلیل
منتشرشده در
بازه زمانی ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۵، به
طبقهبندی
موضوعی و تحلیل
تحول تاریخی این
حوزه میپردازد.
یافتهها
نشان میدهد
که پژوهشهای
فراتحلیلی
خودتنظیمی در
هشت حوزهٔ اصلی
شامل آموزش و
پیشرفت تحصیلی،
پیامدهای رشدی،
مداخلات
ارتقایی،
سلامت، زیستشناسی
اعصاب، چالشهای
نظری، بافتهای
اجتماعی و
حوزههای میانرشتهای
قابل دستهبندی
هستند. از
منظر تحول تاریخی،
سه دورهٔ متمایز
قابل تشخیص
است: دورهٔ
تأسیس (۲۰۰۵-۲۰۰۹)
با
تمرکز بر
مداخلات اولیه
و بنیانهای
نظری، دورهٔ
اوج تنوع و
گسترش موضوعی
(۲۰۱۰-۲۰۱۹)
که با
چالشگری جدی
در برابر مدلهای
مسلط همراه
بود، و دورهٔ
تخصصیسازی و
فناوریهای
نوین (۲۰۲۰-۲۰۲۵)
که با
مرور بر
فراتحلیلها
و ورود هوش
مصنوعی مشخص میشود.
این مرور نشان
میدهد که
مفهوم خودتنظیمی
از یک سازهٔ
صرفاً روانشناختی
به حوزهای میانرشتهای
با کاربردهای
گسترده در
آموزش،
سلامت، عصبشناسی
و فناوری تبدیل
شده است.
واژگان کلیدی: خودتنظیمی،
فراتحلیل،
خودکنترلی، یادگیری
خودتنظیم، فروپاشی
ایگو (خود)،
مداخلات
ارتقایی
---
مقدمه
خودتنظیمی
بهعنوان یکی
از مفاهیم
محوری در علوم
رفتاری و
شناختی، طی سه
دههٔ اخیر
توجه گستردهای
را به خود جلب
کرده است. این
سازهٔ چندبعدی
که ریشه در
نظریههای
شناختی-اجتماعی،
رشدشناختی و
عصبشناختی
دارد، به ظرفیت
انسان برای
هدایت
آگاهانهٔ
افکار، هیجانات
و رفتارها در
جهت اهداف
بلندمدت
اشاره میکند
(بندورا، ۱۹۹۱؛ زیمرمن،
۲۰۰۰).
اهمیت
خودتنظیمی در
پیشبینی پیامدهای
مثبت زندگی از
جمله موفقیت
تحصیلی،
سلامت روان،
روابط بینفردی
و سبک زندگی
سالم بهخوبی
مستند شده است
(روبسون و
همکاران، ۲۰۲۰).
حجم
انبوه پژوهشهای
انجامشده در
این حوزه،
ضرورت یکپارچهسازی
یافتهها را
از طریق
فراتحلیل ایجاب
کرده است.
فراتحلیلها
با ترکیب آماری
نتایج
مطالعات
متعدد، امکان
تخمین
اندازهٔ اثر
کلی، شناسایی
متغیرهای تعدیلگر
و آزمون مدلهای
نظری را فراهم
میآورند. با
این حال،
پراکندگی و
تنوع موضوعی این
فراتحلیلها
بهحدی است که
مرور جامعی بر
آنها میتواند
تصویر روشنی
از وضعیت دانش
موجود و شکافهای
پژوهشی ارائه
دهد.
مقالهٔ
حاضر با هدف
مرور نظاممند،
طبقهبندی
موضوعی و تحلیل
تحول تاریخی
فراتحلیلهای
منتشرشده در
حوزهٔ خودتنظیمی
تدوین شده
است. این مرور
به
پژوهشگران،
متخصصان
آموزشی و بالینی
و سیاستگذاران
کمک میکند تا
درک جامعی از
روندهای
پژوهشی،
دستاوردها و
چالشهای این
حوزه بهدست
آورند. ساختار
مقاله بهگونهای
است که ابتدا
طبقهبندی
موضوعی
فراتحلیلها
ارائه میشود،
سپس تحلیل
زمانی انجام میگیرد
و در نهایت نتیجهگیری
و چشمانداز آینده
ترسیم میشود.
---
طبقهبندی
موضوعی
فراتحلیلها
بررسی
۵۰ فراتحلیل
منتخب نشان میدهد
که پژوهشهای
این حوزه را میتوان
در هشت دستهٔ
موضوعی اصلی
جای داد. این
طبقهبندی نهتنها
نمایانگر
تنوع
کاربردهای
خودتنظیمی
است، بلکه
نشاندهندهٔ
تأثیرپذیری این
حوزه از
تحولات سایر
رشتهها
مانند علوم
اعصاب، فناوری
اطلاعات و
پزشکی نیز میباشد.
۱.
خودتنظیمی
در حوزهٔ
آموزش و پیشرفت
تحصیلی
پرشمارترین
دستهٔ فراتحلیلها
به نقش خودتنظیمی
در فرایندهای یادگیری
و پیامدهای
تحصیلی
اختصاص دارد.
زیتسمان و الی
(۲۰۱۱)
در
فراتحلیلی با
بررسی ۴۳۰
مطالعه،
چارچوبی
متشکل از ۱۶ سازهٔ
بنیادین برای یادگیری
خودتنظیم در
آموزشهای
حرفهای
ارائه کردند و
نشان دادند که
این سازهها
با یکدیگر
مرتبط بوده و
بر یادگیری
تأثیر
معنادار
دارند. دینات
و همکاران (۲۰۰۸)
با تحلیل
۴۸ مقایسهٔ
درمانی از ۳۰ مقاله،
به بررسی تأثیر
آموزش خودتنظیمی
بر پیشرفت تحصیلی،
راهبردهای
شناختی و
فراشناختی و
انگیزه در
دانشآموزان
ابتدایی
پرداختند و
متغیرهایی
مانند پیشینهٔ
نظری و روش
آموزش را بهعنوان
تعدیلگر
شناسایی
کردند.
دینات
و بوتنر (۲۰۰۸)
در
فراتحلیلی
جداگانه با
تفکیک مقاطع
ابتدایی و
متوسطه، نشان
دادند که ویژگیهای
آموزش (مانند
مجری آموزش و
حوزهٔ درسی)
تأثیر
معناداری بر
اثربخشی
مداخلات
خودتنظیمی
دارند. دنت و
کونکا (۲۰۱۶) با دو
فراتحلیل
مجزا، رابطهٔ
فرایندهای
فراشناختی و
راهبردهای
شناختی را با
پیشرفت تحصیلی
در دانشآموزان
بررسی کرده و
دریافتند که
همبستگیها
کوچک اما دارای
تغییرات نظاممند
هستند و متغیرهایی
مانند پایهٔ
تحصیلی و نوع
سنجش در این
رابطه نقش تعدیلگری
دارند.
یانسن
و همکاران (۲۰۱۹)
با
استفاده از
مدلیابی
معادلات
ساختاری
فراتحلیلی
(MASEM) به
آزمون نقش میانجیگری
فعالیت
خودتنظیمی در
تأثیر
مداخلات
خودتنظیمی بر
پیشرفت در
آموزش عالی
پرداختند و
شواهدی برای میانجیگری
جزئی یافتند.
پانادرو و
همکاران (۲۰۱۷)
با
چهار فراتحلیل
جداگانه،
اثرات خودارزیابی
را بر خودتنظیمی
و خودکارآمدی
بررسی کرده و
اندازههای
اثر متفاوتی (۰٫۲۳،
۰٫۶۵
و ۰٫۴۳) گزارش
کردند که تحت
تأثیر مؤلفههای
خودارزیابی
مانند
خودنظارتی و
جنسیت قرار میگرفتند.
برایجز
و همکاران (۲۰۱۵)
در
فراتحلیلی بر
آموزش مبتنی
بر شبیهسازی،
اثربخشی
مداخلات حمایتکننده
از خودتنظیمی
را با حضور یا
غیاب مربی مقایسه
کردند. ژنگ و
سان (۲۰۲۵) با
فراتحلیل سهسطحی
بر ۶۱
مطالعه،
ارتباط مثبت و
معنادار
راهبردهای
خودتنظیمی را
با پیامدهای یادگیری
در دانشجویان
پزشکی با
اندازهٔ اثر ۰٫۲۱۲ تأیید
کردند.
کارامان (۲۰۲۱)
با
فراتحلیل
مطالعات شبهتجربی،
تأثیر مثبت
کوچک خودارزیابی
را بر عملکرد
تحصیلی با
اندازهٔ اثر ۰٫۳۷
گزارش کرد. لی
و همکاران (۲۰۱۸)
با
تمرکز بر دانشآموزان
چینی، مراحل
عملکرد و
بازاندیشی را
در نظریهٔ زیمرمن
بهعنوان
مراحل کلیدی یادگیری
خودتنظیم
شناسایی
کردند. کاهیونو
و همکاران (۲۰۲۴)
با تحلیل
۷۰ نمونه
از ۱۶
مطالعهٔ اولیه،
رابطهٔ مثبت
متوسط (۳۲/۰) بین
خودکنترلی و پیشرفت
تحصیلی را
گزارش کردند.
پانادرو و
همکاران (۲۰۲۳)
با
فراتحلیل اثر
روبریکها،
اندازهٔ اثر
کوچکی برای
خودتنظیمی
محاسبه کردند
و متغیرهایی
مانند جنسیت و
سطح تحصیلات
را بررسی
نمودند. فانگ
و همکاران (۲۰۱۷)
نشان
دادند که
خودتنظیمی با
موفقیت تحصیلی
در دانشجویان
کالجهای محلی
رابطهٔ مثبت
دارد اما با
ماندگاری تحصیلی
رابطهٔ
معناداری
ندارد. گوان و
همکاران (۲۰۲۴)
با
بررسی ۱۵
مطالعه، تأثیر
معنادار هوش
مصنوعی مولد
را بر خودتنظیمی
در یادگیری
زبان تأیید
کردند. ویلار
و همکاران (۲۰۲۴)
با
مرور ۶۴
مطالعه، نشان
دادند که
راهبردهای
تنظیم انگیزشی
از نوع بیرونی/کنترلی
بیشتر از
راهبردهای
درونی/خودمختار
استفاده میشوند.
۲.
خودتنظیمی
بهعنوان پیشبین
پیامدهای رشدی
و روانشناختی
این
دسته به نقش
خودتنظیمی در
کودکی و
نوجوانی بهعنوان
عاملی برای پیشبینی
پیامدهای
بلندمدت میپردازد.
روبسون و
همکاران (۲۰۲۰)
با تحلیل
دادههای ۱۵۰ مطالعه
و ۷۴۵
اندازهٔ اثر
با استفاده از
مدل اثرات
تصادفی وزنی-واریانس
معکوس، به
بررسی این
پرسش
پرداختند که آیا
خودتنظیمی در
کودکی میتواند
سطوح همزمان و
بعدی
دستاوردها،
رفتارهای بینفردی،
سلامت روان و
زندگی سالم را
پیشبینی کند.
مهمترین یافتهٔ
آنها این بود
که شیوهٔ سنجش
خودتنظیمی (بهویژه
سنجش مبتنی بر
تکلیف و گزارش
معلم) مهمترین
تعدیلگر
اندازهٔ اثر
کلی است. کوستیرکا-آلچورن
و همکاران (۲۰۲۰)
با
فراتحلیل
مطالعات طولی،
رابطهٔ معکوس
کوچک اما
معنادار (۱۹/۰-) بین
خودتنظیمی در
دوران شیرخوارگی
و آسیبشناسی
روانی در کودکی
و نوجوانی
گزارش کردند و
سازهٔ خودتنظیمی
را متشکل از
تنظیم از طریق
جهتگیری بهسوی
آسایش و فرایندهای
توجهی و
بازدارنده
معرفی نمودند.
۳.
مداخلات
و برنامههای
ارتقاء
خودتنظیمی
این
دسته به بررسی
اثربخشی
برنامههای
مداخلهای
برای بهبود
خودتنظیمی
اختصاص دارد.
پاندی و
همکاران (۲۰۱۸)
با
مرور نظاممند
و فراتحلیل ۴۹ مطالعه
که ۵۰
مداخله را ارزیابی
کرده بودند،
اندازهٔ اثر
تجمیعی مثبت ۰٫۴۲
را برای
ارتباط
مداخلات با
نمرات عملکرد
در تکالیف خودتنظیمی
گزارش کردند و
خاطرنشان
ساختند که هیچ
مداخلهٔ جهانی
برای کودکان زیر
دو سال یافت
نشد. موری و
همکاران (۲۰۲۲)
با
فراتحلیل
دو-سطحی اثرات
آمیخته بر ۳۳
مطالعهٔ روششناختی
دقیق در مورد
مداخلات
خودتنظیمی
برای
نوجوانان ۱۰ تا ۱۵ ساله،
نشان دادند که
اثرات تنها
برای رویکردهایی
که عمدتاً بر
تنظیم هیجان
متمرکز بودند
معنادار است و
این یافته حاکی
از اهمیت حیاتی
تنظیم هیجان
در اوایل
نوجوانی است.
پیکوئرو
و همکاران (۲۰۱۰)
با
مرور نظاممند
و فراتحلیل ۳۴
مطالعهٔ
کارآزمایی
تصادفیشده
که بین سالهای
۱۹۷۵ تا ۲۰۰۸ عمدتاً
در ایالات
متحده انجام
شده بودند، به
این نتیجه رسیدند
که برنامههای
بهبود
خودکنترلی مداخلهای
مؤثر برای
افزایش
خودکنترلی و
کاهش بزهکاری
در کودکان زیر
۱۰ سال
هستند. رید و
همکاران (۲۰۰۵)
با
فراتحلیل
مطالعات
مربوط به
راهبردهای
خودتنظیمی در
کودکان مبتلا
به اختلال نقص
توجه/بیشفعالی
(ADHD)، اندازههای
اثر ترکیبی
بالاتر از ۱٫۰
را برای
رفتارهای
مرتبط با تکلیف،
رفتارهای
نامناسب و پیامدهای
تحصیلی محاسبه
کردند که نشاندهندهٔ
کارایی بالای
این مداخلات
است. پیکوئرو
و روک (۲۰۲۰) با مرور
کارهای
فراتحلیلی پیشین،
شواهد محکمی
مبنی بر
اثربخشی
برنامههای
بهبود
خودکنترلی بهویژه
در دوران کودکی
ارائه کردند و
به فراتحلیلهای
متعدد
برنامهٔ "سهپ"
(Triple P) اشاره
نمودند.
۴.
خودتنظیمی
در حوزهٔ
سلامت و
رفتارهای
مرتبط با
سلامت
این
دسته به
کاربرد
خودتنظیمی در
تغییر
رفتارهای
سلامت، مدیریت
بیماریهای
مزمن و ارتقای
بهزیستی روانی
میپردازد.
هاگر و
همکاران (۲۰۱۷)
با
فراتحلیل ۲۵۴
مطالعهٔ
اتخاذکنندهٔ
مدل حس مشترک
در بیماریهای
مزمن، به بررسی
همبستگیهای
میان ابعاد
بازنمایی بیماری،
راهبردهای
مقابله و پیامدهای
بیماری
پرداختند و با
استفاده از
تحلیل مسیر
فراتحلیلی،
از مدلی حمایت
کردند که شامل
اثرات مستقیم
بازنمایی بیماری
بر پیامدها و
اثرات غیرمستقیم
از طریق
مقابله است.
هنسی و
همکاران (۲۰۲۰)
با
مرور فراتحلیلهای
موجود بین
ژانویهٔ ۲۰۰۶ تا اوت ۲۰۱۷، ۶۶
فراتحلیل
واجد شرایط را
شناسایی
کردند که به
نقش خودتنظیمی
در مداخلات تغییر
رفتار سلامت
پرداخته
بودند و بر
رفتارهای
مرتبط با بروز
بیماریهای
مزمن تمرکز
داشتند.
اسپرینگ
و همکاران (۲۰۲۱)
با ترکیب
شواهد ۳۰
فراتحلیل، ۱۴ تکنیک
تغییر رفتار
خودتنظیمی از
جمله هدفگذاری،
خودنظارتی،
برنامهریزی
عمل و پیشگیری
از عود را در
حوزهٔ تغذیه،
فعالیت بدنی و
کاهش وزن بررسی
کردند و
خودنظارتی را
بهعنوان
مؤثرترین تکنیک
شناسایی
کردند. سالس و
همکاران (۲۰۲۰)
با
مرور ۱۵
فراتحلیل، به
بررسی نقش فرایندهای
خودتنظیمی در
مداخلات تغییر
رفتار مرتبط
با بیماریهای
قلبی-عروقی
پرداختند و
خودنظارتی را
بهعنوان
پرتکرارترین
و مؤثرترین
تکنیک معرفی
کردند. ون
گنوختن و
همکاران (۲۰۱۷)
با
فراتحلیل
نظاممند،
تکنیکهای
خودتنظیمی را
در نه دسته
طبقهبندی
کردند و دریافتند
که مداخلات
ثانویه با ترویج
"درخواست حمایت
اجتماعی" و
"نظارت و ارزیابی"
با پیامدهای
بهبودیافته
بهویژه برای
رفتارهای
درونیسازی و
عزت نفس همراه
هستند.
هاگر
و اوربل (۲۰۲۲)
با
مروری مفهومی
بر مدل حس
مشترک، مدل
توسعهیافتهای
را برای تبیین
چگونگی تأثیر
ادراکات تهدید
سلامت بر
مقابله و پیامدهای
سلامت پیشنهاد
کردند و بر
استفاده از
طرحهای طولی
و مداخلهای
برای شکار فرایندهای
پویا تأکید
نمودند. داسیلوا
و همکاران (۲۰۱۶)
با
مرور نظاممند
و هشت فراتحلیل،
پیشبینیهای
اصلی نظریههای
تنظیم رشدی را
در مورد اهداف
مسدودشدهٔ
فرزندآوری
آزمودند و
نشان دادند که
راهبردهای
خودتنظیمی
شامل کاهش درگیری
با هدف مسدودشده
و درگیری مجدد
با اهداف دیگر
با بهزیستی
مرتبط هستند.
بارلو و همکاران
(۲۰۲۰)
با
استفاده از
مدلهای
اثرات تصادفی
بر ۳۱
نمونه، ظرفیتهای
تنظیم هدف را
با کیفیت زندگی
مرتبط
دانستند و مزایای
آنها را
مستند کردند.
آنگ و همکاران
(۲۰۱۹)
با
مرور نظاممند
و فراتحلیل ۵۴ مطالعه
در مورد
خودتنظیمی
رانندگی در
سالمندان،
عواملی مانند مجرد
بودن و جنسیت
مؤنث را با
افزایش شانس
توقف رانندگی
مرتبط یافتند.
۵.
مبانی
زیستی، فیزیولوژیک
و عصبشناختی
خودتنظیمی
این
دسته به جستجوی
نشانگرهای زیستی
و مکانیسمهای
مغزی خودتنظیمی
اختصاص دارد.
هولتزمن و بریجت
(۲۰۱۷)
با
فراتحلیل ۱۲۳
مطالعه،
رابطهٔ کوچک
اما معنادار بین
تغییرپذیری بیشتر
ضربان قلب و
خودتنظیمی
بهتر از بالا
به پایین را
گزارش کردند و
پیشنهاد
نمودند که
شاخصهای تغییرپذیری
ضربان قلب میتوانند
بهعنوان
نشانگرهای زیستی
خودتنظیمی بهکار
روند. زان و
همکاران (۲۰۱۶)
با
فراتحلیل
ارتباط بین تغییرپذیری
ضربان قلب در
حالت استراحت
و خودکنترلی
در تکالیف
آزمایشگاهی،
اندازهٔ اثر
مثبت ۰٫۱۵ و عوامل
تعدیلگر مربوط
به ویژگیهای
تکلیف و روششناسی
را گزارش
کردند.
ژانگ
و پنگ (۲۰۲۳) با
استفاده از
روش برآورد
احتمال فعالسازی
(ALE) برای
تحلیل تصویربرداری
مغزی، دو
فراتحلیل در
مقیاس بزرگ بر
روی مطالعههای
تنظیم هیجان و
رفتار انجام
دادند و قشر
کمربندی قدامی
پشتی و جزیرهٔ
قدامی دوطرفه
را بهعنوان
هستهٔ اصلی
شبکهٔ خودتنظیمی
معرفی کردند.
پنا سارریوناندیا
و میکولاجاک (۲۰۱۵)
با
فراتحلیل و با
استفاده از
مدل فرایندی
تنظیم هیجان،
دو یافتهٔ کلیدی
در مورد افراد
با هوش هیجانی
بالا گزارش
کردند که
عبارتند از
شکلدهی
زودهنگام به هیجانات
و استفادهٔ
انعطافپذیر
از راهبردها.
۶.
چالشهای
نظری و تجربی
در مورد
خودکنترلی و "فروپاشی
ایگو (خود)"
این
حوزه به آزمون
تجربی مدل
منبع محدود
خودکنترلی که
به "فروپاشی
ایگو (خود)"
معروف است،
اختصاص دارد و
نشاندهندهٔ یکی
از جدیترین
چالشهای نظری
در دههٔ اخیر
است. کارتر و
همکاران (۲۰۱۵)
با
انجام مجموعهای
از آزمونهای
فراتحلیلی
متمرکز،
شواهد بسیار
کمی برای واقعی
بودن پدیدهٔ فروپاشی
ایگو (خود) در
شرایط آزمایشگاهی
رایج یافتند و
بهشدت با این
ایده که
خودکنترلی به
منبع محدودی
متکی است،
مخالفت کردند.
هاگر و
همکاران (۲۰۱۰)
با
فراتحلیل ۸۳
مطالعه، به
آزمون اثر فروپاشی
ایگو (خود) بر
عملکرد تکالیف
و راهبردهای
انگیزشی
پرداختند و
شاخصهای ذهنی
تقاضای
خودتنظیمی
مانند تلاش و
خستگی را بررسی
کردند. این
فراتحلیل که بیش
از ۳۵۰۰
بار به آن
استناد شده، یکی
از تأثیرگذارترین
پژوهشها در این
حوزه محسوب میشود.
وادیلو
و همکاران (۲۰۱۶)
با
استفاده از
ابزار فراتحلیلی
تحلیل منحنی
p-value به
ارزیابی پایایی
شواهد مربوط
به مکانیسم
گلوکز در فروپاشی
ایگو (خود)
پرداختند و به
این نتیجه رسیدند
که اندازههای
اثر گزارششده
ممکن است تحت
تأثیر سوگیری
انتشار یا گزارشدهی
قرار داشته
باشند و ارزش
شواهدی ضعیفی
دارند. هاگر و
همکاران (۲۰۱۶)
در یک
همکاری
چندآزمایشگاهی
برای بازتولید
اثر فروپاشی
ایگو (خود)،
فراتحلیلی بر ۲۳
مطالعهٔ
بازتولیدی با
مجموع ۲۱۴۱ شرکتکننده
انجام دادند و
اندازهٔ اثر
کوچکی یافتند
که شامل صفر
بود. این یافتهها
نشاندهندهٔ
بحران بازتولیدپذیری
در این حوزه و
ضرورت بازنگری
در مبانی نظری
خودکنترلی
است.
۷.
خودتنظیمی
در بافت روابط
و بافتهای
اجتماعی
این
دسته به نقش
روابط بینفردی
بهویژه
روابط
والد-فرزند و
دلبستگی در
شکلگیری و
رشد خودتنظیمی
میپردازد. پالینی
و همکاران (۲۰۱۸)
با
فراتحلیل،
رابطهٔ مثبت
معناداری بین
وضعیت دلبستگی
ایمن و خودتنظیمی
کوششگرانه یافتند
و متغیرهای
تعدیلگری
مانند روش
سنجش دلبستگی،
سن سنجش و
منبع اطلاعات
را بررسی
کردند. کوک و
همکاران (۲۰۱۹)
با
فراتحلیل، به
این نتیجه رسیدند
که کودکان با
دلبستگی ایمن
توانایی بیشتری
در تنظیم هیجان
دارند، در حالی
که کودکان با
دلبستگی
اجتنابی،
دوسوگرا و
آشفته مشکلات
بیشتری در این
زمینه نشان میدهند.
کارمن
و همکاران (۲۰۰۶)
با
فراتحلیل ۴۱
مطالعه، به
ارزیابی قدرت
رابطهٔ بین
رفتارهای
والدگری
(کنترل مثبت،
کنترل منفی و
پاسخدهی) و
خودتنظیمی در
کودکان پیشدبستانی
پرداختند و دریافتند
که کنترل مثبت
و منفی والدین
بهویژه با
مؤلفهٔ پیروی
از دستورات
مرتبط است، اما
پاسخدهی
رابطهٔ
معناداری
ندارد.
موراوسکا و
همکاران (۲۰۱۹)
با
اشاره به
فراتحلیلهای
متعدد، نشان
دادند که
راهبردهای
مثبت والدگری
با خودتنظیمی
بهتر و
راهبردهای
منفی با
خودتنظیمی ضعیفتر
مرتبط هستند.
دیویس و
همکاران (۲۰۱۷)
با
فراتحلیل،
همبستگی
متوسط مثبت بین
همنوایی
رفتاری مثبت
والد-فرزند و
خودتنظیمی را
با استفاده از
مدل اثرات
تصادفی محاسبه
کردند و متغیرهای
تعدیلگری
مانند سن کودک
و جنسیت والدین
را شناسایی
کردند.
پرات
و همکاران (۲۰۱۴)
با
فراتحلیل ۳۱۱
اندازهٔ اثر
از ۶۶
مطالعه، نشان
دادند که
خودکنترلی پیشبینیکنندهٔ
معتدل اما پایدار
برای قربانیشدن
است و این اثر
در قربانیهای
غیرتماسی
(مانند قربانیشدن
آنلاین) بهمراتب
قویتر است. لی
و همکاران (۲۰۲۱)
با ترکیب
نتایج ۸۳
مطالعه با بیش
از ۸۰٬۰۰۰ شرکتکننده،
رابطهٔ منفی بین
خودکنترلی و
اعتیاد به اینترنت
را تأیید
کردند و به
نقش فرهنگ، سن
و جنسیت بهعنوان
متغیرهای تعدیلگر
اشاره نمودند.
۸.
خودتنظیمی
در حوزههای
خاص و میانرشتهای
برنت
و همکاران (۲۰۱۳)
با
فراتحلیل،
چارچوب نظری
جامعی برای
رابطهٔ بین
نظریههای
ضمنی و فرایندهای
خودتنظیمی
تدوین کردند و
نشان دادند که
نظریهٔ افزایشی
(تأکید بر تغییرپذیری
صفات) بهطور
معناداری هدفگذاری،
عملیاتسازی
هدف و نظارت
بر هدف را پیشبینی
میکند و این
سه بهنوبهٔ
خود دستیابی
به هدف را پیشبینی
میکنند.
لاناج و
همکاران (۲۰۱۲)
با
فراتحلیل،
چارچوب نظری یکپارچهای
برای نظریهٔ
کانون تنظیمی
ارائه کردند و
روابط آن را
با پیشآیندهای
شخصیتی (مانند
وظیفهشناسی
و خودکارآمدی)
و پیامدهای
شغلی (رفتارها
و نگرشهای کاری)
کمّی کردند. د
ریدر و
همکاران (۲۰۱۲)
با
فراتحلیل ۱۰۲
مطالعه، به
بررسی چگونگی
ارتباط
خودکنترلی خصیصهای
با طیف وسیعی
از رفتارها
پرداختند و دریافتند
که خودکنترلی
با عملکرد
رفتارهای
مطلوب و
بازداری
رفتارهای
نامطلوب
ارتباط
متفاوتی دارد
و این رابطه
تحت تأثیر تعدیلگرهای
مفهومی مانند
خودکار بودن
رفتار قرار میگیرد.
گنگ و همکاران
(۲۰۲۴)
با
فراتحلیل ۵۷
مطالعه، به
بررسی روابط بین
ابعاد رفتاری،
شناختی و هیجانی
خودتنظیمی با
شایستگی تحصیلی
و اجتماعی
پرداختند و
نشان دادند که
ابعاد رفتاری
و شناختی با
عملکرد ریاضی
و زبان مرتبط
هستند و همهٔ
ابعاد با شایستگی
اجتماعی
رابطه دارند.
---
تحلیل
تحول تاریخی
بررسی
زمانی فراتحلیلهای
خودتنظیمی
نشاندهندهٔ
سه دورهٔ متمایز
است که هر یک
با ویژگیهای
خاص خود
شناخته میشوند.
دورهٔ
اول: تأسیس و
بنیانگذاری (۲۰۰۵-۲۰۰۹)
این
دوره با تعداد
محدودی
فراتحلیل
مشخص میشود
که عمدتاً بر
مداخلات اولیه
و بنیانهای
نظری متمرکز
بودند. رید و
همکاران (۲۰۰۵)
با
تمرکز بر
کودکان مبتلا
به ADHD و
کارمن و
همکاران (۲۰۰۶)
با
بررسی
فرزندپروری،
پایههای
پژوهشی را برای
مداخلات در
جمعیتهای
خاص ایجاد
کردند. دینات
و همکاران (۲۰۰۸)
و دینات
و بوتنر (۲۰۰۸)
با تفکیک
مقاطع تحصیلی،
گام مهمی در
جهت شناخت
تفاوتهای
رشدی در
اثربخشی
مداخلات
خودتنظیمی
برداشتند. پیکوئرو
و همکاران (۲۰۱۰)
هرچند
در آستانهٔ
دههٔ بعد قرار
دارد، اما پیوند
خودکنترلی را
با بزهکاری و
رفتارهای
مسئلهآفرین
برقرار کرد و
افق جدیدی در
جرمشناسی
گشود. ویژگی
اصلی این
دوره، رویکرد
اکتشافی و تأسیسی
بود که در آن
پژوهشگران به
دنبال اثبات
کارایی
مداخلات خودتنظیمی
در بافتهای
مختلف بودند و
کمتر به چالشکشی
نظری میپرداختند.
دورهٔ
دوم: اوج
تنوع، گسترش
موضوعی و چالشگری (۲۰۱۰-۲۰۱۹)
دههٔ
۲۰۱۰ را میتوان
اوج طلایی
فراتحلیلهای
خودتنظیمی
دانست. در این
دوره، تعداد
فراتحلیلها
بهطور چشمگیری
افزایش یافت و
دامنهٔ موضوعی
آنها از
آموزش و سلامت
به حوزههای
جدیدی مانند
علوم اعصاب،
عصبشناسی،
روابط اجتماعی،
جرمشناسی و
رفتارهای
سازمانی
گسترش یافت.
فراتحلیل هایگر
و همکاران (۲۰۱۰)
با بیش
از ۳۵۰۰
استناد و
فراتحلیل
برنت و
همکاران (۲۰۱۳)
با بیش
از ۲۱۰۰
استناد، نشاندهندهٔ
تأثیرگذاری
بالای پژوهشهای
این دوره
هستند.
مهمترین
ویژگی این
دوره، ظهور رویکرد
چالشگرانه
در برابر مدلهای
مسلط بود.
کارتر و
همکاران (۲۰۱۵)
با رد
پدیدهٔ فروپاشی
ایگو (خود)، و
وادیلو و
همکاران (۲۰۱۶)
با زیر
سؤال بردن
شواهد مربوط
به مکانیسم
گلوکز،
انقلابی در
نظریهٔ
خودکنترلی ایجاد
کردند. این
چالشها نهتنها
از نظر علمی
حائز اهمیت
بودند، بلکه
نشاندهندهٔ
بلوغ حوزه و
توانایی آن
برای خودتصحیحی
بودند. همچنین،
در این دوره
پژوهشگران
توجه ویژهای
به متغیرهای
تعدیلگر
مانند روش
سنجش، ویژگیهای
جمعیتشناختی
و بافت فرهنگی
نشان دادند که
نشان از عمقبخشی
روششناختی
به فراتحلیلها
داشت. فراتحلیلهای
زیستشناختی
مانند
هولتزمن و بریجت
(۲۰۱۷)
و زان و
همکاران (۲۰۱۶)
نیز
مرزهای دانش
را به سمت
نشانگرهای عینی
خودتنظیمی
گسترش دادند.
دورهٔ
سوم: تخصصیسازی،
شفافسازی و
فناوریهای
نوین (۲۰۲۰-۲۰۲۵)
سالهای
اخیر با حرکت
به سمت تخصصیسازی
بیشتر و کاهش
مقالات با
موضوعات کلی
همراه بوده
است. در این
دوره، فراتحلیلها
به حوزههای
بسیار خاص
مانند خودتنظیمی
در بیماریهای
قلبی-عروقی،
خودتنظیمی در
رانندگی
سالمندان، یا
خودتنظیمی در یادگیری
زبان با هوش
مصنوعی متمرکز
شدهاند. ظهور
فراتحلیلهایی
با رویکرد
"مرور بر
فراتحلیلها"
مانند هنسی و
همکاران (۲۰۲۰)
و اسپرینگ
و همکاران (۲۰۲۱)
نشاندهندهٔ
بلوغ حوزه و نیاز
به سنتز دانش
در سطحی
بالاتر است. این
نوع پژوهشها
امکان شناسایی
شکافهای
پژوهشی و
ارائهٔ توصیههای
کلانتر را
فراهم میآورند.
ورود
فناوریهای
نوین به حوزهٔ
خودتنظیمی، یکی
از مهمترین
تحولات این
دوره است.
گوان و
همکاران (۲۰۲۴)
با
بررسی تأثیر
هوش مصنوعی
مولد بر
خودتنظیمی،
نشان دادند که
این فناوری میتواند
بهطور
معناداری یادگیری
خودتنظیم را
در بافتهای غیررسمی
ارتقا دهد. این
یافته حاکی از
آن است که
مفهوم خودتنظیمی
در حال انطباق
با تحولات عصر
دیجیتال است و
نیاز به پژوهشهای
بیشتری در این
زمینه احساس میشود.
همچنین،
در این دوره
توجه به
مؤلفهٔ تنظیم
هیجان بهعنوان
یکی از ابعاد
حیاتی خودتنظیمی،
بهویژه در
دوران نوجوانی،
پررنگتر شده
است (موری و
همکاران، ۲۰۲۲).
فراتحلیل
ژانگ و پنگ (۲۰۲۳)
با
استفاده از
روشهای پیشرفتهٔ
تصویربرداری
مغزی، هستههای
عصبی خودتنظیمی
را با دقت
بالایی شناسایی
کرد که نشان
از همگرایی
علوم اعصاب و
روانشناسی
دارد.
---
جمعبندی
و چشمانداز آینده
مرور
نظاممند
فراتحلیلهای
خودتنظیمی
نشان میدهد
که این حوزه طی
دو دههٔ اخیر
تحولی شگرف را
تجربه کرده
است. از نظر
موضوعی،
خودتنظیمی از یک
سازهٔ صرفاً
روانشناختی
به حوزهای میانرشتهای
با کاربردهای
گسترده در
آموزش،
سلامت، عصبشناسی،
روابط اجتماعی،
جرمشناسی و
فناوری تبدیل
شده است. این
تنوع موضوعی
نشاندهندهٔ
اهمیت
روزافزون
خودتنظیمی در
تبیین رفتار
انسان در بافتهای
مختلف زندگی
است.
از
نظر تحول تاریخی،
سه دورهٔ متمایز
قابل تشخیص
است: دورهٔ
تأسیس با
تمرکز بر
مداخلات اولیه،
دورهٔ اوج با
تنوع موضوعی و
چالشگری نظری،
و دورهٔ اخیر
با تخصصیسازی
و ورود فناوریهای
نوین. چالشهای
جدی که در
دههٔ ۲۰۱۰ بر مدل
منبع محدود
خودکنترلی
وارد شد، نشان
داد که حوزهٔ
خودتنظیمی از
توانایی
خودتصحیحی و
بازنگری
انتقادی برخوردار
است و این ویژگی،
تضمینکنندهٔ
پویایی و
بالندگی آن
خواهد بود.
با
این حال، چندین
شکاف پژوهشی
همچنان وجود
دارد که میتواند
جهتگیری
پژوهشهای آینده
را مشخص کند.
نخست، با وجود
گسترش پژوهشهای
زیستشناختی
و عصبشناختی،
هنوز پیوند میان
این سطوح تبیین
با کاربردهای
بالینی و
آموزشی بهخوبی
برقرار نشده
است. پژوهشهای
آینده میتوانند
با طراحی
مداخلات مبتنی
بر یافتههای
عصبشناختی،
این شکاف را
پر کنند. دوم،
تأثیر فناوریهای
نوین مانند
هوش مصنوعی،
واقعیت مجازی
و اپلیکیشنهای
موبایل بر
خودتنظیمی نیازمند
پژوهشهای
فراتحلیلی بیشتری
است تا
راهبردهای
مؤثر شناسایی
و
استانداردسازی
شوند. سوم، با
وجود پیشرفتهای
قابلتوجه در
حوزهٔ خودتنظیمی
در بافتهای
غربی، پژوهش
در فرهنگهای
غیرغربی و
کشورهای در
حال توسعه
همچنان محدود
است و نیاز به
فراتحلیلهای
بینفرهنگی
برای شناسایی
متغیرهای تعدیلگر
فرهنگی احساس
میشود.
در
نهایت، با
توجه به همهگیری
کووید-۱۹
و افزایش
مشکلات سلامت
روان در میان
کودکان و
نوجوانان،
پژوهش در مورد
مداخلات خودتنظیمی
مؤثر و مقیاسپذیر
در سطح جامعه
از اهمیت ویژهای
برخوردار است.
فراتحلیلهای
آینده میتوانند
با تمرکز بر
مداخلات مبتنی
بر شواهد و
قابل اجرا در
بافتهای طبیعی
(نه صرفاً
آزمایشگاهی)،
گامی مؤثر در
جهت ارتقای
سلامت روان و
بهزیستی جمعیتهای
مختلف
بردارند. بهنظر
میرسد حوزهٔ
خودتنظیمی با
داشتن پیشینهٔ
پژوهشی غنی و
توانایی
انطباق با
تحولات علمی و
فناوری،
همچنان یکی از
پویاترین و
تأثیرگذارترین
حوزههای
روانشناسی
در دهههای آینده
باقی خواهد
ماند.
---
واژگان
کلیدی لاتین
-
**Self-Regulation:** خودتنظیمی
-
**Self-Control:** خودکنترلی
-
**Self-Regulated Learning (SRL):** یادگیری
خودتنظیم
-
**Ego Depletion:** فروپاشی
ایگو (خود)
-
**Meta-Analysis:** فراتحلیل
-
**Effect Size:** اندازهٔ
اثر
-
**Moderator Variable:** متغیر
تعدیلگر
-
**Random Effects Model:** مدل
اثرات تصادفی
-
**Common Sense Model (CSM):** مدل
حس مشترک
-
**Heart Rate Variability (HRV):** تغییرپذیری
ضربان قلب
-
**Activation Likelihood Estimation (ALE):** برآورد
احتمال فعالسازی
-
**Meta-Analytic Structural Equation Modeling (MASEM):** مدلیابی
معادلات
ساختاری
فراتحلیلی
-
**Attention Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD):** اختلال
نقص توجه/بیشفعالی
-
**Behavior Change Techniques (BCTs):** تکنیکهای
تغییر رفتار
-
**Regulatory Focus Theory:** نظریهٔ
کانون تنظیمی
---
منابع
|
Ang, B. H., Oxley, J. A.,
Chen, W. S., Yap, K. K., & Song, K. P. (2019). To reduce or to cease: A
systematic review and meta-analysis of quantitative studies on
self-regulation of driving. *Journal of Safety Research*, 70, 243-256. Barlow, M. A., Wrosch, C.,
& McGrath, J. J. (2020). Goal adjustment capacities and quality of life:
A meta‐analytic review. *Journal of Personality*, 88(2), 307-323. Brydges, R., Manzone, J.,
Shanks, D., Hatala, R., & et al. (2015). Self‐regulated learning in
simulation‐based training: A systematic review and meta‐analysis.
*Medical Education*, 49(4), 368-378. Burnette, J. L., O'Boyle, E.
H., VanEpps, E. M., & et al. (2013). Mind-sets matter: A meta-analytic
review of implicit theories and self-regulation. *Psychological Bulletin*,
139(3), 655-701. Cahyono, S. M., Retnawati, H.,
Mahmudah, F. N., & et al. (2024). The relationship between self-control
and academic achievement: A meta-analysis investigation. *Jurnal Pendidikan
Vokasi*, 14(1), 1-15. Carter, E. C., Kofler, L. M.,
Forster, D. E., & et al. (2015). A series of meta-analytic tests of the
depletion effect: Self-control does not seem to rely on a limited resource.
*Journal of Experimental Psychology: General*, 144(4), 796-815. Cooke, J. E., Kochendorfer, L.
B., Stuart-Parrigon, K. L., & et al. (2019). Parent–child
attachment and children's experience and regulation of emotion: A
meta-analytic review. *Emotion*, 19(6), 1103-1126. da Silva, S. M., Boivin, J.,
& Gameiro, S. (2016). Self-regulation and wellbeing when facing a blocked
parenthood goal: A systematic review and meta-analysis. *PLoS One*, 11(6),
e0157649. Davis, M., Bilms, J., &
Suveg, C. (2017). In sync and in control: A meta‐analysis of
parent-child positive behavioral synchrony and youth self‐regulation.
*Family Process*, 56(4), 889-905. De Ridder, D. T. D.,
Lensvelt-Mulders, G., & et al. (2012). Taking stock of self-control: A
meta-analysis of how trait self-control relates to a wide range of behaviors.
*Personality and Social Psychology Review*, 16(1), 76-99. Dent, A., & Koenka, A.
(2016). The relation between self-regulated learning and academic achievement
across childhood and adolescence: A meta-analysis. *Educational Psychology
Review*, 28(3), 425-474. Dignath, C., &
Büttner, G. (2008). Components of fostering self-regulated learning
among students. A meta-analysis on intervention studies at primary and
secondary school level. *Metacognition and Learning*, 3(3), 231-264. Dignath, C., Buettner, G.,
& Langfeldt, H. P. (2008). How can primary school students learn
self-regulated learning strategies most effectively?: A meta-analysis on
self-regulation training programmes. *Educational Research Review*, 3(2),
101-129. Fong, C. J., Davis, C. W.,
Kim, Y., Kim, Y. W., & et al. (2017). Psychosocial factors and community
college student success: A meta-analytic investigation. *Review of
Educational Research*, 87(4), 803-839. Geng, Z., Zeng, B., & Guo,
L. (2024). Associations between behavioral, cognitive, and emotional
self-regulation and academic and social outcomes among Chinese children: A
meta-analysis. *Educational Psychology Review*, 36(1), 1-30. Guan, L., Li, S., & Gu, M.
M. (2024). AI in informal digital English learning: A meta-analysis of its
effectiveness on proficiency, motivation, and self-regulation. *Computers and
Education: Artificial Intelligence*, 6, 100267. Hagger, M. S., & Orbell,
S. (2022). The common sense model of illness self-regulation: A conceptual
review and proposed extended model. *Health Psychology Review*, 16(1), 1-31. Hagger, M. S., Chatzisarantis,
N. L. D., & et al. (2016). A multilab preregistered replication of the
ego-depletion effect. *Perspectives on Psychological Science*, 11(4),
546-573. Hagger, M. S., Koch, S.,
Chatzisarantis, N. L. D., & et al. (2017). The common sense model of
self-regulation: Meta-analysis and test of a process model. *Psychological
Bulletin*, 143(11), 1117-1154. Hagger, M. S., Wood, C.,
Stiff, C., & et al. (2010). Ego depletion and the strength model of
self-control: a meta-analysis. *Psychological Bulletin*, 136(4), 495-525. Hennessy, E. A., Johnson, B.
T., Acabchuk, R. L., & et al. (2020). Self-regulation mechanisms in
health behavior change: a systematic meta-review of meta-analyses,
2006–2017. *Health Psychology Review*, 14(1), 6-42. Holzman, J. B., &
Bridgett, D. J. (2017). Heart rate variability indices as bio-markers of
top-down self-regulatory mechanisms: A meta-analytic review. *Neuroscience
& Biobehavioral Reviews*, 74, 233-255. Jansen, R. S., van Leeuwen,
A., Janssen, J., Jak, S., & et al. (2019). Self-regulated learning
partially mediates the effect of self-regulated learning interventions on
achievement in higher education: A meta-analysis. *Educational Research
Review*, 28, 100292. Karaman, P. (2021). The Impact
of Self-Assessment on Academic Performance: A Meta-Analysis Study.
*International Journal of Research in Education and Science*, 7(4),
1151-1167. Karreman, A., van Tuijl, C.,
& et al. (2006). Parenting and self‐regulation in preschoolers: A
meta‐analysis. *Infant and Child Development*, 15(6), 561-579. Kostyrka‐Allchorne, K.,
Wass, S. V., & et al. (2020). Research review: Do parent ratings of
infant negative emotionality and self‐regulation predict
psychopathology in childhood and adolescence? A systematic review and
meta‐analysis. *Journal of Child Psychology and Psychiatry*, 61(4),
401-416. Lanaj, K., Chang, C. H., &
Johnson, R. E. (2012). Regulatory focus and work-related outcomes: a review and
meta-analysis. *Psychological Bulletin*, 138(5), 998-1034. Li, J., Ye, H., Tang, Y.,
Zhou, Z., & Hu, X. (2018). What are the effects of self-regulation phases
and strategies for Chinese students? A meta-analysis of two decades research
of the association between self-regulation and academic achievement.
*Frontiers in Psychology*, 9, 2434. Li, S., Ren, P., Chiu, M. M.,
Wang, C., & Lei, H. (2021). The relationship between self-control and
internet addiction among students: a meta-analysis. *Frontiers in
Psychology*, 12, 735755. Morawska, A., Dittman, C. K.,
& Rusby, J. C. (2019). Promoting self-regulation in young children: The
role of parenting interventions. *Clinical Child and Family Psychology
Review*, 22(1), 43-61. Murray, D. W., Kurian, J.,
Soliday Hong, S. L., & et al. (2022). Meta‐analysis of early
adolescent self‐regulation interventions: Moderation by intervention
and outcome type. *Journal of Adolescence*, 94(3), 315-331. Pallini, S., Chirumbolo, A.,
Morelli, M., Baiocco, R., & et al. (2018). The relation of attachment
security status to effortful self-regulation: A meta-analysis. *Psychological
Bulletin*, 144(5), 501-531. Panadero, E., Jonsson, A.,
& Botella, J. (2017). Effects of self-assessment on self-regulated
learning and self-efficacy: Four meta-analyses. *Educational Research
Review*, 22, 74-98. Panadero, E., Jonsson, A.,
Pinedo, L., & et al. (2023). Effects of rubrics on academic performance,
self-regulated learning, and self-efficacy: A meta-analytic review.
*Educational Psychology Review*, 35(4), 1-35. Pandey, A., Hale, D., Das, S.,
Goddings, A. L., & et al. (2018). Effectiveness of universal
self-regulation–based interventions in children and adolescents: A
systematic review and meta-analysis. *JAMA Pediatrics*, 172(6), 566-575. Pena Sarrionandia, A., &
Mikolajczak, M. (2015). Integrating emotion regulation and emotional
intelligence traditions: a meta-analysis. *Frontiers in Psychology*, 6, 160. Piquero, A. R., & Rocque,
M. (2020). Changing self‐control: Promising efforts and a way forward.
*New Directions for Child and Adolescent Development*, 2020(170), 87-104. Piquero, A. R., Jennings, W.
G., & et al. (2010). Self‐control interventions for children under
age 10 for improving self‐control and delinquency and problem
behaviors. *Campbell Systematic Reviews*, 6(1), 1-119. Pratt, T. C., Turanovic, J.
J., Fox, K. A., & Wright, K. A. (2014). Self‐control and
victimization: A meta‐analysis. *Criminology*, 52(1), 87-116. Reid, R., Trout, A. L., &
Schartz, M. (2005). Self-regulation interventions for children with attention
deficit/hyperactivity disorder. *Exceptional Children*, 71(4), 361-377. Robson, D. A., Allen, M. S.,
& Howard, S. J. (2020). Self-regulation in childhood as a predictor of
future outcomes: A meta-analytic review. *Psychological Bulletin*, 146(4),
324-354. Sitzmann, T., & Ely, K.
(2011). A meta-analysis of self-regulated learning in work-related training
and educational attainment: what we know and where we need to go.
*Psychological Bulletin*, 137(3), 421-442. Spring, B., Champion, K. E.,
Acabchuk, R., & et al. (2021). Self-regulatory behaviour change
techniques in interventions to promote healthy eating, physical activity, or
weight loss: a meta-review. *Health Psychology Review*, 15(4), 508-532. Suls, J., Mogavero, J. N.,
Falzon, L., & et al. (2020). Health behaviour change in cardiovascular
disease prevention and management: meta-review of behaviour change techniques
to affect self-regulation. *Health Psychology Review*, 14(1), 43-65. Vadillo, M. A., Gold, N.,
& Osman, M. (2016). The bitter truth about sugar and willpower: The
limited evidential value of the glucose model of ego depletion.
*Psychological Science*, 27(9), 1207-1214. van Genugten, L., Dusseldorp,
E., Massey, E. K., & et al. (2017). Effective self-regulation change
techniques to promote mental wellbeing among adolescents: a meta-analysis.
*Health Psychology Review*, 11(1), 53-71. Villar, E., Mayo, M. E.,
Martínez-López, Z., & et al. (2024). What are the principal
and most effective strategies for motivational self-regulation? A systematic
review and meta-analyses. *Learning and Individual Differences*, 114, 102500. Zahn, D., Adams, J., Krohn,
J., Wenzel, M., Mann, C. G., & et al. (2016). Heart rate variability and
self-control—A meta-analysis. *Biological Psychology*, 115, 9-16. Zhang, M., & Peng, Y.
(2023). Anterior insula and dorsal anterior cingulate cortex as a hub of
self-regulation: combining activation likelihood estimation meta-analysis and
meta-analytic connectivity modeling. *Brain Structure and Function*, 228(9), 2139-2154. Zheng, B., & Sun, T.
(2025). Self-regulated learning and learning outcomes in undergraduate and
graduate medical education: A meta-analysis. *Evaluation & the Health
Professions*, 48(1), 3-18. |
●مقالات
جدید● در
مجموعه
انتشارات
روان تنظیم
تعریف
یادگیری از
دیدگاه
ریچارد مایر
رویاهای
شبانه:
آرزوهای خفته
یا تحلیل
اطلاعات
سازندهگرایی
و عاملیت
فراشناختی
ضرورت
توجه علمی به
خواندن
آموزشگاهی
نقدی
درونپارادایمی
بر رویکرد
آموزشی
سازندهگرایانه
گونهشناسیهای
نوین،
ساختارهای
تازه و
مسیرهای
پژوهشی رو به
رشد خلاقیت
بلوغ علمی
حوزهٔ
مطالعاتی خلاقیت
و نوآوری