گزارش موضوعی مجله اینترنتی روان‌تنظیم: تیزهوشی و استعداد

اولین مربی شناختی در ایران

صفحه نخست

عملکرد برتر    آموزش و یادگیری    یادگیری خود تنظیم    فراشناخت 

 مطالعه-خواندن   انگیزش و هیجان   سنجش و ارزشیابی   عصب روانشناسی

چهارشنبه - 16 مهر 1404

مجله اینترنتی روان تنظیم

مجله تخصصی روانشناسی تربیتی شناختی

تیزهوشی و استعداد

گزارش موضوعی مجله اینترنتی روان‌تنظیم

بر آن شدیم تا بخش تیزهوشی و استعداد مجله اینترنتی روان‌تنظیم را تحلیل کنیم. اگرچه کاستی ها نمایان هستند اما برای اصلاح عمیق نیاز به بررسی عمیق تری بود. برای آنکه هدف کنونی این حیطه روشن گردد و معیاری برای کار آینده ایجاد شود وضعیت این حیطه از روانشناسی در دوران معاصر بررسی می شود.

تحلیل ساختار و مفاهیم تیزهوشی و استعداد                            

از نظریه تا عمل در بستری پویا

مطالعه تیزهوشی و استعداد، حوزه‌ای بین‌رشته‌ای است که از فلسفه و روان‌شناسی تا آموزش و سیاست‌گذاری را دربر می‌گیرد. این تحلیل، سیر تحول این حوزه از مبانی نظری تا کاربردهای عملی و چالش‌های پیش رو را بررسی می‌کند.

۱. مبانی مفهومی: از تعاریف ایستا به دیدگاه‌های پویا

دیگر تیزهوشی به عنوان یک صفت ثابت و تک‌بعدی (مانند ضریب هوشی بالا) تعریف نمی‌شود. دیدگاه‌های نوین، آن را یک «تخصص در حال توسعه» می‌دانند که برآیند تعامل پیچیده‌ای از توانمندی‌ها، محیط و انگیزه است. برای نمونه، مدل DMGT (گانیه) استعداد را حاصل تقابل پنج عامل ظرفیت طبیعی (استعداد)، عوامل محرک (انگیزش)، فرصت‌ها، یادگیری و شانس می‌داند. این تحول مفهومی، پایه رویکردهای امروزی است.

۲. عوامل رشد: یک مسیر خطی نیست

رشد استعداد یک سفر یک‌نواخت نیست. پژوهش‌ها نشان می‌دهند رشد شناختی استثنایی ممکن است با تاخیر در رشد هیجانی-اجتماعی همراه باشد، پدیده‌ای که گاه منجر به ناهماهنگی رشد می‌شود. مطالعه زندگی نوابغ خردسالی چون ویلیام جیمز سایدیس نیز گویای تنوع مسیرها و لزوم توجه به تمام ابعاد وجودی فرد است. امروزه تأکید بر رشد در طول عمر است، از شناسایی و پرورش اولیه تا دستیابی به سطوح عالی تخصص و حتی حکمت در بزرگسالی.

۳. شناسایی: همسویی روش با فلسفه

اگر تیزهوشی پویا و چندبعدی تعریف شود، روش شناسایی نیز باید متناسب با آن باشد. بنابراین، حرکت از آزمون‌های هوش سنتی به سمت روش‌های ترکیبی ضروری است. این روش‌ها شامل شناسنامه کار (پورتفولیو)، معرفی معلم و والدین، مشاهده عملکرد در پروژه‌های غنی‌سازی و استفاده از آزمون‌های استعدادپژوهی پویا می‌شود. هدف، کشتن استعدادها در تست‌ها نیست، بلکه کشف زمینه‌های شکوفایی آن‌هاست.

۴. آموزش: تنوع مسیر به جای برنامه واحد

قلب کاربردی این حوزه، طراحی آموزشی منعطف است. یک برنامه درسی فشرده و شتاب‌دهنده برای یک دانش‌آموز، ممکن است برای دیگری یک برنامه غنی‌سازی عمقی مناسب‌تر باشد. مدل‌هایی مانند «مدرسه تابستانی پژوهش‌محور جان هاپکینز» یا «برنامه غنی‌سازی سه‌سطحی رنزولی» نمونه‌هایی از تطبیق آموزش با نیازهای متفاوت هستند. آموزش باید همزمان تفکر انتقادی، خلاقیت و مسؤولیت‌پذیری اخلاقی را پرورش دهد.

۵. چالش‌ها و موانع پیش رو

حوزه استعدادپروری با چالش‌های جدی روبه‌روست:

- خطای شناسایی و برچسب‌زنی: خطر نادیده گرفتن استعدادهای پنهان (به ویژه در جوامع محروم یا دوستانه‌های استثنایی) و ایجاد فشار روانی ناشی از برچسب «تیزهوش».

- کم‌تحصیلی و فرسودگی: عدم تطابق برنامه‌های آموزشی یک‌سان با نیازهای خاص، می‌تواند به بی‌انگیزگی و استعداد سرخورده منجر شود.

- عدم توازن در توزیع فرصت‌ها: دسترسی نابرابر به برنامه‌های غنی‌سازی بر اساس جنسیت، قومیت، یا وضعیت اقتصادی-اجتماعی.

- چالش تطبیق: مشکل اصلی در اجرای الگوهای جهانی، عدم تطبیق هوشمندانه آن‌ها با بافت فرهنگی-اجتماعی محلی است. یک مدل موفق در سنگاپور ممکن است در کشوری با ساختار آموزشی متمرکز یا منابع محدود، کارایی نداشته باشد.

۶. چشم‌انداز آینده و راهکارهای عملی

برای گذر از این چالش‌ها و حرکت به سوی آینده‌ای اثربخش، چند راهکار کلیدی پیشنهاد می‌شود:

- توسعه نظام‌های شناسایی ترکیبی و عادلانه: با کاهش اتکا به یک ابزار واحد و گنجاندن معیارهای چندفرهنگی.

- اجرای سیاست‌های «استعدادیابی به جای استعدادگزینی»: جستجوی فعال استعدادها در همه محیط‌ها، به ویژه مناطق محروم.

- توانمندسازی معلمان و مشاوران: آموزش تخصصی برای درک نیازهای اجتماعی-هیجانی تیزهوشان و مدیریت کلاس‌های ناهمگن.

- توسعه پژوهش‌های طولی بافت‌محور: مطالعه مسیر رشد استعداد در بستر فرهنگی خاص ایران به جای تکیه صرف بر یافته‌های غربی.

- ایجاد پیوند ارگانیک بین نظریه و عمل: تشکیل تیم‌های مشترک از پژوهشگران، مربیان و سیاست‌گذاران برای طراحی و ارزشیابی برنامه‌ها.

جمع‌بندی نهایی

شناسایی و پرورش استعداد، ماموریتی خطیر و پویاست. این حوزه از نگرش‌های ساده‌انگارانه فاصله گرفته و پیچیدگی ذهن انسان، تنوع مسیرهای رشد و نقش تعیین کننده بافت را به رسمیت می‌شناسد. موفقیت در گرو عبور از الگوهای تک‌سازه وارداتی و حرکت به سمت  طراحی راهبردهای منعطف، عادلانه و ریشه‌دار در بافت جامعه است. تنها در این صورت می‌توان امید داشت که پتانسیل‌های استثنایی، نه تنها به عملکرد فردی برتر، بلکه به پیشرفت و تعالی جمعی منجر شوند.

 

فهرست زیر مفاهیم اصلی استعداد و تیزهوشی را نشان می دهد و ویژگیهای ذیل را دارد:

۱. گستردگی و عمق: ساختار، طیف وسیعی از موضوعات را پوشش می‌دهد؛ از مبانی فلسفی و تاریخی گرفته تا کاربردهای آموزشی، مسائل توسعه‌ای و مطالعات بین‌المللی.

۲. سازماندهی منطقی: سلسله مراتبی از کلان (مفاهیم و نظریه‌ها) تا خرد (کاربردها و سیاست‌ها) رعایت شده است.

۳. رویکردهای جدید: مفاهیمی مانند «مدل DMGT»، «دیدگاه سیستمی به خلاقیت»، «رویکرد چرخه زندگی» و «رشد خرد» نشان‌دهنده توجه به پیشرفت‌های اخیر در این حوزه است.

۴. توجه به تنوع: به گروه‌های خاص (محرومین، معلولین، تفاوت‌های جنسیتی) و حوزه‌های مختلف (هنر، موسیقی، فنی و حرفه‌ای) پرداخته شده است

فهرست مفاهیم استعداد و تیزهوشی

تغییر در مفهوم‌سازی‌های تیزهوشی و استعداد

۱. مفهوم‌سازی تیزهوشی از منظر فرانظری

۲. تاریخچه تیزهوشی در مدرسه و جامعه

۳. تیزهوشی به عنوان یک تخصص در حال توسعه

۴. درک رقص پیچیده توسعه استعداد از طریق تحلیل بر اساس مدل DMGT

۵. مفهوم‌سازی‌ها و رویکردهای تحقیقاتی جدید به خلاقیت: پیامدهای دیدگاه سیستمی برای خلاقیت در آموزش

۶. تیزهوشی در حوزه‌های فوق برنامه: مورد هنرهای تجسمی و موسیقی

۷. نبوغ و تیزهوشی: یکسان یا متفاوت؟

۸. روندها و موضوعات بین‌المللی در تحقیقات در مورد تیزهوشی و استعداد

روانشناسی رشد و تیزهوشی: نظریه‌ها و تحقیقات

۱. ابزارهای ژنتیکی برای بررسی تفاوت‌های فردی در هوش

۲. تیزهوشی، تخصص و عملکرد (استثنایی): یک دیدگاه رشدی

۳. مسائل مربوط به رشد شناختی افراد بسیار استثنایی و بسیار تیزهوش

۴. انگیزه و شناخت: نقش آنها در رشد تیزهوشی

۵. رشد اجتماعی-عاطفی و تجربه شخصی تیزهوشی

۶. رویکرد چرخه زندگی به رشد تیزهوشی

۷. نوابغ جوان، ساوانت‌ها و سندرم ویلیامز: دریچه‌هایی به سوی تیزهوشی و شناخت

۸. پرداختن به چالش‌برانگیزترین سوالات در آموزش و روانشناسی تیزهوشان: نقشی برای تحقیقات طولی

۹. «استعداد» برای دانش و قضاوت در مورد زندگی: رشد خرد در طول عمر

شناسایی جوانان تیزهوش و با استعداد برای برنامه‌های آموزشی

۱. پویا ارزیابی دانش‌آموزان تیزهوش

۲. شناسایی زودهنگام توانایی‌های بالا

۳. پیش‌بینی برتری در مدرسه، آموزش عالی و شغل

آموزش و برنامه‌ریزی برای تیزهوشان

۱. مبانی مفهومی و دیدگاه‌های نظری برای تنوع تیزهوشی و استعداد

۲. نظریه و تحقیق در توسعه برنامه درسی برای تیزهوشان

۳. مدل غنی‌سازی کل مدرسه

۴. روانشناسی تربیتی و تیزهوشان

۵. آموزش و پرورش دانش‌آموزان تیزهوش کلامی

۶. پرورش تیزهوشی / نبوغ در ریاضیات

۷. پرورش تیزهوشی در علوم و فناوری

۸. ارتقای تیزهوشی در فنی و حرفه‌ای

۹. تیزهوشی: ابزار نهایی برای خیر و شر

۱۰. روندهای جدید در تحقیقات در مورد رشد اخلاقی در تیزهوشان

۱۱. برنامه‌ها و استراتژی‌هایی برای پرورش خلاقیت

۱۲. توسعه برنامه‌های تیزهوشان

۱۳. مسابقات و برنامه‌های دانشگاهی طراحی شده برای به چالش کشیدن افراد بسیار تیزهوش

۱۴. ارزیابی به عنوان یک مؤلفه حیاتی در برنامه توسعه و اجرا

۱۵. مطالعات بین فرهنگی در آموزش تیزهوشان

مشاوره و توسعه تیزهوشی و استعداد

۱. حرفه‌ای‌گری جهانی و درک معلمان تیزهوش

۲. خانواده‌ها: زمینه ضروری برای نبوغ و استعداد

۳. شناسایی و آموزش دانش‌آموزان تیزهوش فقیر و کم‌توجه

۴. مشاوره با دانش‌آموزان تیزهوش

۵. عدم پیشرفت تحصیلی در کودکان و نوجوانان تیزهوش: نظریه و عمل

۶. اختلال نقص توجه / بیش‌فعالی در دانش‌آموزان تیزهوش

۷. تفاوت‌های جنسیتی در مهندسی و علوم فیزیکی در بین تیزهوشان: تمایز غیرارگانیک-ارگانیک

۸. هدایت دختران و زنان جوان تیزهوش

۹. آموزش فراگیر برای دانش‌آموزان تیزهوش دارای معلولیت

نمونه‌هایی از تلاش‌ها، سیاست‌ها، برنامه‌ها و مسائل کشوری

۱. سیاست‌های ملی / استانی در مورد آموزش تیزهوشان: وضعیت فعلی، فرصت‌های آینده

۲. تغییر پارادایم‌ها برای آموزش تیزهوشان در ایالات متحده

۳. مطالعه‌ای در مورد آموزش دانش‌آموزان با توانایی بالا در کانادا: سیاست، برنامه‌ها و نیازهای دانش‌آموزان

۴. آموزش تیزهوشان در اروپا: برنامه‌ها، شیوه‌ها و تحقیقات فعلی

۵. آموزش تیزهوشان روسیه در رشته‌های فنی: سنت و تحول

۶. منطقه خاورمیانه: تلاش‌ها، سیاست‌ها، برنامه‌ها و مسائل

۷. تحقیقات روانشناختی و آموزش کودکان تیزهوش و با استعداد در چین

۸.برنامه‌ها و شیوه‌های شناسایی و پرورش تیزهوشان و استعدادها در آسیا (خارج از سرزمین اصلی چین)

۹. برنامه‌ها و شیوه‌های شناسایی و پرورش کودکان تیزهوش و بااستعداد در استرالیا و نیوزیلند

۱۰. وضعیت کودکان تیزهوش و بااستعداد در آفریقا

۱۱. برنامه‌ها و شیوه‌های شناسایی و پرورش کودکان تیزهوش و بااستعداد در کشورهای آمریکای لاتین

حال و آینده تحقیقات و آموزش تیزهوش و بااستعداد

۱. چارچوبی چندبعدی برای ادغام مسائل مختلف در شناسایی، انتخاب و خدمات کودکان تیزهوش

۲. مطالعه تیزهوشی: تأملاتی در مورد وضعیت فعلی و راه پیش رو

این مفاهیم اصلی و فرعی، چارچوبی جامع و چندبعدی برای مطالعه "تیزهوشی و استعداد" ارائه می‌دهند. با این حال، تحلیل انتقادی می‌تواند نقاط قوت و زمینه‌های قابل بهبود را مشخص کند. در ادامه، تحلیل انتقادی و سپس اصلاحات پیشنهادی ارائه می‌شود.

تحلیل انتقادی

نقاط ضعف و فرصت‌های بهبود:

۱. فقدان آشکار فناوری و دنیای دیجیتال: در عصری که فناوری‌های دیجیتال، هوش مصنوعی و فضای مجازی در حال شکل‌دهی به استعدادها و پلتفرم‌های آموزشی جدید (مانند استعداد در برنامه‌نویسی، تحلیل کلان‌داده یا تولید محتوای دیجیتال خلاقانه) هستند، فقدان یک بخش جداگانه مشهود است.

۲. رابطه ضعیف بین تیزهوشی و آموزش عمومی: اگرچه به برنامه‌ریزی درسی و مدل غنی‌سازی اشاره شده است، اما چالش ادغام مؤثر خدمات تیزهوشان در سیستم آموزش فراگیر و بحث «آموزش یکپارچه / فراگیر در عین حفظ چالش» نیاز به تأکید بیشتری دارد.

۳. غفلت نسبی از زمینه اجتماعی-اقتصادی: اگرچه به دانش‌آموزان فقیر اشاره شده است، اما به تحلیل نقش ساختارهای کلان اجتماعی، نابرابری در دسترسی به منابع غنی‌سازی و «تاب‌آوری» در زمینه‌های محروم به طور سیستماتیک پرداخته نشده است.

۴. ضعف در پیوند نظریه و عمل در سطح سیاست‌گذاری: بخش کشور عمدتاً توصیفی است. افزودن چارچوبی برای تحلیل انتقادی سیاست‌ها (مانند تحلیل گفتمان یا ارزیابی مبتنی بر شواهد) مفید خواهد بود.

۵. ابعاد محدود مسئولیت اخلاقی و اجتماعی: موضوع «نبوغ: ابزار نهایی برای خیر و شر» عالی است، اما می‌تواند به بحث گسترده‌تری در مورد «اخلاق، رهبری و مسئولیت اجتماعی افراد بااستعداد» گسترش یابد.

۶. عدم شفافیت در مورد الگوهای تحقیقاتی آینده: بخش «حال و آینده» بیشتر یک خلاصه است. پیش‌بینی روندهای تحقیقاتی آینده (مثلاً نقش علوم اعصاب، مطالعات عمیق بین فرهنگی یا تحقیقات مشارکتی) ضروری است.

اصلاحات پیشنهادی

چشم‌اندازهای نوظهور و جهت‌گیری‌های آینده

   - فناوری و تیزهوشی در عصر دیجیتال: بررسی نقش هوش مصنوعی، واقعیت مجازی، و آموزش آنلاین در شناسایی، پرورش و ارائه خدمات به دانش‌آموزان تیزهوش. همچنین، مطالعه استعدادهای خاص مرتبط با فناوری و اخلاقیات استفاده از ابزارهای دیجیتال.

   - عدالت آموزشی و دسترسی برابر: توسعه چارچوب‌هایی برای شناسایی و حمایت از استعدادهای پنهان در جوامع محروم، روستایی، و گروه‌های اقلیت با تمرکز بر کاهش شکاف دیجیتالی و اجتماعی.

   - تیزهوشی، رهبری و مسئولیت‌پذیری جهانی: پرورش آگاهانه ظرفیت‌های رهبری اخلاق‌مدار، تفکر سیستمی و تعهد به حل مسائل پیچیده جهانی (مانند تغییرات اقلیمی، نابرابری) در میان افراد تیزهوش.

   - رویکرد یکپارچه‌نگر در آموزش: طراحی مدل‌هایی برای ادغام مؤثر خدمات تیزهوشان در برنامه درسی عمومی، به گونه‌ای که هم نیازهای ویژه آنان را تأمین کند و هم موجب تعامل سازنده با همسالان شود.

   - پارادایم‌های نوین پژوهشی: ترسیم آینده پژوهش در این حوزه با تأکید بر:

مطالعات طولانی‌مدت بین‌فرهنگی برای درک تأثیر بافت فرهنگی بر تجلی و رشد استعداد.

پژوهش‌های بین‌رشته‌ای (علوم اعصاب، ژنتیک، روانشناسی مثبت، جامعه‌شناسی).

روش‌های مشارکتی که در آن معلمان، والدین و خود دانش‌آموزان تیزهوش به عنوان همکار در پژوهش حضور دارند.

تمرکز بر شواهد مبتنی بر عمل برای ارزیابی اثربخشی مداخلات آموزشی و مشاوره‌ای.

نتیجه‌گیری: به سوی یک چارچوب پویا و منعطف

   - ضرورت حرکت از تعاریف ثابت به سمت مفهوم‌سازی‌های پویا و زمینه محور از تیزهوشی که تنوع بی‌پایان تجلی استعداد را به رسمیت بشناسد.

   - اهمیت ایجاد سیستم‌های چابک و پاسخگو در آموزش و پرورش که بتوانند به سرعت با یافته‌های جدید پژوهشی و نیازهای متغیر جامعه سازگار شوند.

   - تأکید نهایی بر این که هدف نهایی حوزه تیزهوشی، نه تنها پرورش افراد با عملکرد استثنایی، بلکه تربیت انسان‌هایی خردمند، خلاق و دلسوز است که از توانمندی‌های خود در مسیر بهبود شرایط بشری بهره گیرند.

این افزوده‌ها باعث می‌شود چارچوب پیشنهادی، نه تنها توصیف‌کننده وضعیت موجود باشد، بلکه پیش‌ران و راهنمایی برای پژوهش‌ها، سیاست‌ها و اقدامات آینده در این حوزه حیاتی نیز محسوب شود.

تحلیل انتقادی مجله اینترنتی روان‌تنظیم: نقاط قوت، ضعف و جهت‌گیری

با تطبیق چارچوب فوق بر فهرست مقالات مجله اینترنتی روان‌تنظیم (شامل ۴۵ مقاله سازمان‌یافته در ۷ بخش اصلی: تحول مفهومی، روانشناسی رشد، شناسایی، آموزش، مشاوره، نمونه‌های ملی و آینده‌پژوهی)، نقاط قوت و ضعف زیر مشهود است:

نقاط قوت و پوشش جامع:

*   ساختار منطقی: سلسله‌مراتب از کلان (مبانی نظری) تا خرد (کاربردها و سیاست‌ها) رعایت شده است.

*   به‌روز بودن: مفاهیم نوینی مانند «مدل DMGT»، «دیدگاه سیستمی به خلاقیت»، «رویکرد چرخه زندگی» و «رشد خرد» مورد توجه قرار گرفته‌اند.

*   توجه به تنوع: به گروه‌های خاص (دانش‌آموزان محروم، دارای معلولیت، تفاوت‌های جنسیتی) و حوزه‌های مختلف استعدادی (هنر، موسیقی، فنی و حرفه‌ای) پرداخته شده است.

*   دیدگاه جهانی: بخش گسترده‌ای به سیاست‌ها و برنامه‌های کشورهای مختلف از آمریکا و اروپا تا آسیا و آفریقا اختصاص یافته است.

کاستی‌ها و شکاف‌های محتوایی:

۱.  تاکید بر مکاتب فکری خاص: بخش استعداد و تیزهوشی مجله اینترنتی روان‌تنظیم عمدتاً بر رویکردهای روان‌شناختی-رشدی (مانند مدل گانیه و رنزولی) متمرکز است و نقدهای جامعه‌شناختی به مقوله تیزهوشی (مانند نقش آن در بازتولید نابرابری یا ساخت اجتماعی «نبوغ») کمتر انعکاس یافته است. بنابراین، می‌توان گفت مجله اینترنتی روان‌تنظیم بیشتر «توصیف‌کننده» و «تکلیف‌محور» است تا «انتقادی».

۲.  ضعف در کاربردی‌سازی بافت‌محور: اگرچه نمونه‌های ملی متعددی ذکر شده، اما تحلیل عمیقی از چگونگی تطبیق هوشمندانه این الگوها با بافت‌های فرهنگی-اجتماعی متفاوت (مانند ایران) ارائه نشده و بیشتر حالت توصیفی دارد.

۳.  غفلت از پارادایم‌های نوین: فناوری دیجیتال و هوش مصنوعی به عنوان عامل متحول‌کننده شناسایی، آموزش و حتی تعریف استعداد (مثلاً در حوزه‌های جدیدی مانند تحلیل داده یا هوش مصنوعی) غایب است.

۴.  رابطه ضعیف با آموزش عمومی: ارتباط و چگونگی ادغام مؤثر خدمات تیزهوشان در سیستم آموزش فراگیر، به وضوح تبیین نشده است.

۵.  ابعاد محدود مسئولیت اخلاقی: اگرچه موضوع «تیزهوشی: ابزار نهایی برای خیر و شر» مطرح شده، اما به بحث گسترده‌تر درباره رهبری اخلاق‌مدار، مسئولیت اجتماعی و تعهد به حل مسائل پیچیده جهانی توسط افراد بااستعداد پرداخته نشده است.

جمع‌بندی و چشم‌انداز پیشنهادی

مجله اینترنتی روان‌تنظیم، چارچوبی جامع و به‌روز از دانش رایج در حوزه تیزهوشی ارائه می‌دهد و برای آشنایی با گستره موضوعی این حوزه منبع ارزشمندی است. با این حال، از لایه تحلیل انتقادی، توجه به تحولات فناورانه و عمق‌بخشی به مباحث اجتماعی-اخلاقی تهی است.

برای تکمیل این چارچوب و حرکت به سوی آینده، بر موارد زیر تأکید می شود:

*   ادغام فناوری: بررسی نقش هوش مصنوعی، آموزش آنلاین و واقعیت مجازی در شناسایی و پرورش استعداد.

*   تأکید بر عدالت: توسعه چارچوب‌های فعال برای استعدادیابی (نه صرفاً استعدادگزینی) در جوامع محروم و کاهش شکاف دیجیتالی.

*   پرورش رهبری خردمند: پرورش آگاهانه‌ی ظرفیت‌های اخلاقی، تفکر سیستمی و مسئولیت‌پذیری جمعی در افراد تیزهوش.

*   پژوهش‌های آینده‌نگر: ترسیم روندهای پژوهشی مانند مطالعات طولی بین‌فرهنگی، بین‌رشته‌ای (علوم اعصاب و جامعه‌شناسی) و مشارکتی با معلمان و دانش‌آموزان.

نتیجه نهایی: شناسایی و پرورش استعداد، ماموریتی پویا و پیچیده است. موفقیت در گرو عبور از الگوهای تک‌سازه و توصیفی و حرکت به سمت چارچوب‌های منعطف، عادلانه، نقاد و ریشه‌دار در بافت محلی است. هدف غایی، پرورش انسان‌هایی استثنایی نیست، بلکه تربیت انسان‌های خردمند، خلاق و دلسوزی است که توانمندی‌های خود را در مسیر تعالی جمعی به کار گیرند.

ضمیمه: خلاصه آماری فهرست مقالات مجله اینترنتی روان‌تنظیم در بخش تیزهوشی و استعداد

فهرست مقالات مرتبط با استعداد و تیزهوشی:

۱  عملکرد عالی، تمرین عامدانه، نقد هوشمندانه

۲   تعریف و ماهیت نبوغ

۳   هوش توسعه یابنده

۴   شناسایی و پرورش استعدادهای برتر

۵   اکتساب عملکرد متخصص

۶   نظریه مؤلفه های خلاقیت آمابیل

۷   رویکرد شناختی به خلاقیت

۸   خلاقیت و انگیزش: مصاحبه با ترزا آمابیل

۹   خودتنظیمی کلید نهایی موفقیت پایدار

۱۰  سنجش استعدادی، سنجش رویدادی، و سنجش آنلاین

۱۱  محدودیت های تمرین هدفمند

۱۲  بکارگیری رویه‌های حل مسئله در کسب تخصص

۱۳  تحلیل نبوغ: نظریه سرمایه‌گذاری

۱۴  ابهام در تیزهوشی

۱۵  دشواری مطالعه عملکرد متخصص

۱۶  مدیریت استعداد - تمرین سنجیده و عمدی برای موفقیت

۱۷  قدرت تمرین

۱۸  رویکردهای خلاقیت

۱۹  انگیزش پیشرفت در تیزهوشان: دیدگاه شناختی اجتماعی

۲۰  سوالات اساسی در مورد خلاقیت

۲۱  فرایند تخصص: کسب دانش و مهارت

۲۲  مفاهیم شناختی استعداد و معیارهای تحلیل

۲۳  خلاقیت و دیدگاه شناختی

۲۴  مفاهیم استعداد در منظر تاریخی

۲۵  تاریخچه نوین مطالعه تخصص

۲۶  دشواری‌های مفاهیم تیزهوشی

۲۷  عملکرد برتر - قسمت دوم

۲۸  عملکرد برتر

۲۹  مقدمه ای بر آموزش تیزهوشان و استعدادهای درخشان

۳۰  دیدگاه مرحله ای چرخشی با توجه به فرایند متخصص شدن

۳۱  چرا مفهوم نابغه دوام نیاورد - نقد نگاه سنتی به ماهیت استعدادها و نبوغ خلاق

۳۲  نگاهی عمیق تر به نبوغ

۳۳  استفاده از آموزش برای افزایش تفکر خلاق

۳۴  ذهنیت رشد - مسیر رشد و تعالی

۳۵  استعداد ریاضی

۳۶  خلاقیت: تاریخچه مفهومی و تعاریف

۳۷  نظریه های غنی سازی تیزهوشان

۳۸  خلاقیت: تعامل بین استعداد، فرآیند و محیط

۳۹  نظریه‌ی هوش‌های چندگانه‌ گاردنر

۴۰  چگونه رشد تخصص را هموار کنیم؟

۴۱  تیزهوشی: با استعداد بودن (Giftedness)

۴۲ خلاقیت: پیچیده و متنوع اما همگانی

۴۳  تغییر مفاهیم تفاوتهای فردی

۴۴  ماهیت و مولفه های هوش هیجانی *(با توجه به ارتباط هوش هیجانی با موفقیت و عملکرد برتر)

۴۵  یادگیرنده واقعی: ویژگیهای شخصیتی و ارزیابی آن (با توجه به ارتباط ویژگی‌های شخصیتی با استعداد و تیزهوشی)

منبع: وبلاگ روان‌تنظیم (srlmdan.blogsky.com)  

تاریخ استخراج داده: آبان‌ماه ۱۴۰۴

مجله اینترنتی روان تنظیم

Online Journal of Ravantanzim

مجله تخصصی روانشناسی تربیتی شناختی

مدیر مسئول: محمود دلیر عبدی نیا

روانشناس تربیتی با دیدگاه شناختی

دانش آموخته دانشگاه تهران

اولین مربی شناختی در ایران

لطفا نظرات و پیشنهادات خود را از طریق بخش نظرات مجله اینترنتی روان تنظیم و یا از طریق ایمیل برای ما ارسال کنید.

استفاده از مطالب ارائه شده در این پایگاه، صرفا با ذکر منبع آزاد می باشد.

Professional Email Signature

تیزهوشی و استعداد تیزهوشی استعداد گزارش موضوعی

محمود دلیر عبدی نیا Mahmood Dalir Abdinia دوشنبه 8 دی 1404 ساعت 17:48